Category Archives: სტატიები

კვლავ „ავტორიტეტის შესახებ“

მთარგმნელის შენიშვნა

ფრიდრიხ ენგელსის “ავტორიტეტის შესახებ“ (იხ. PDF Engelsi-avtoritetis-shesaxeb 1872 წ.)  ხშირად ერთგვარ პანაცეად აღიქმება ანარქისტებისა და მარქსისტების დაპირისპირებაში, თუმცა „ანტი-ავტორიტარიანელთა“, იგივე ანარქისტთა და რევოლუციონერ სოციალისტთა ნაწარმოებთა ზედაპირულად გაცნობის შემდეგაც, თავისუფლად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ენგელსის ეს ნაშრომი ანარქისტულ პოზიციაზე გავრცელებული ცრუ წარმოდგენების თითქმის სრულყოფილ სიას უფრო წარმოადგენს, ვიდრე მის ძირეულ კრიტიკას. ქვემოთ მოყვანილი სტატიაც ამის დამტკიცებას ემსახურება.

ფრიდრიხ ენგელსი ანარქიზმს კაპიტალიზმის წინააღმდეგ რევოლუციის განხორციელებაში და საზოგადოების ორგანიზებაში ავტორიტეტის საჭიროების საფუძველზე აკრიტიკებს. ეს სტატია კი ამტკიცებს რომ ის ფუნდამენტურად უგულებელყოფდა ანარქისტებისთვის ავტორიტეტის წინააღმდეგ ბრძოლის რეალურ მნიშვნელობას.

ანარქისტებსა და მარქსისტებს შორის პირველ ინტერნაციონალში გამართული დებატები ინსტრუმენტული იყო ორივე სკოლის განვითარებაში და ორივე მოძრაობის თვითორგანიზების გზების ჩამოყალიბებაში. ფუნდამენტალური მარქსისტული ნაშრომიც ავტორიტეტის საკითხთან დაკავშირებით – ამ დებატების შედეგად შეიქმნა; მარქსის უახლოესი თეორეტიკული მოკავშირის ფრიდრიხ ენგელსის „ავტორიტეტის შესახებ“. ისტორიულად მარქსისტები სწორედ ამ ნაშრომს იყენებდნენ ამ საკითხთან, კერძოდ კი სახელმწიფოსთან, დაკავშირებით იდეების ჩამოსაყალიბებლად. ენგელსის მიერ მხარდაჭერილი პერსპექტივიდან – თვით ავტორიტეტი ნეგატიური არ არის და შესაძლებელია პოზიტიური იყოს კონკრეტულმა ჯგუფების მიერ კონკრეტული მიზნისთვის გამოყენებისას. სახელმწიფო ავტორიტეტის შემთხვევაში, ენგელსი და შემდეგ მარქსისტები ამტკიცებენ რომ თუ იგი შექმნილია მუშათა კლასის მიერ, მუშათა კლასისთვის, კაპიტალისტური კლასის წინააღმდეგ კლასთა ბრძოლაში – მაშინ ეს ავტორიტეტი მუშათა კლასის იგანთავისუფლების იარაღი ხდება. Continue reading კვლავ „ავტორიტეტის შესახებ“

მიხეილ ბაკუნინი – რა არის ავტორიტეტი?

ამონარიდი წიგნიდან „ღმერთი და სახელმწიფო“ 1871 წელი

რა არის ავტორიტეტი? იმ ბუნების კანონთა შეუვალი ძალა, რომლებიც თავიანთ თავს ფიზიკურ და სოციალურ სამყაროებში ფენომენთა აუცილებელ კავშირში და თანმიმდევრობაში გამოხატავენ? რა თქმა უნდა, ამ კანონთა წინააღმდეგ აჯანყება არა მარტო აკრძალული – არამედ შეუძლებელიცაა. ჩვენ შეიძლება არასწორად ან საერთოდ ვერ ვიგებდეთ მათ, მაგრამ ჩვენ არ შეგვიძლია მათ შევეწინააღმდეგოთ; რადგან ისინი ჩვენი არსებობის საფუძველს და ფუნდამენტურ პირობებს წარმოადგენენ; ისინი გვფარავენ, გვეხებიან და ჩვენს ყველა მოძრაობას, ფიქრს და მოქმედებას არეგულირებენ; მაშინაც კი როცა ვცდილობთ მათ არ დავემორჩილოთ – მხოლოდ მათ უძლეველობას ვამტკიცებთ.

დიახ, ჩვენ სრულებით ვართ ამ კანონთა მონები. თუმცა მსგავსი მონობა დამამცირებელი არ არის, უფრო სწორად, ეს მონობასაც არ წარმოადგენს. ვინაიდან მონობა გულისხმობს გარეგან ბატონს, კანონმდებელს, მისი ქვეშევრდომის გარეთ, როცა ეს კანონები ჩვენგან გამოყოფილნი არ არიან; ისინი ჩვენთვის თანდაყოლილები არიან; ისინი შეადგენენ ჩვენს არსებობას, ჩვენს მთელ არსებობას – ფიზიკურად, ინტელექტუალურად და მორალურად; ჩვენ ვცხოვრობთ, ვსუნთქავთ, ვმოქმედებთ, ვფიქრობთ და ვოცნებობთ მხოლოდ ამ კანონების გავლით. მათ გარეშე ჩვენ არაფერი არ ვართ, მათ გარეშე – ჩვენ არ ვვარსებობთ. მაშინ როგორღა შეგვიძლია მათ წინააღმდეგ ამბოხისთვის ძალის ან სურვილის წარმოქმნა?

ბუნების კანონებთან მიმართებაში ადამიანს მხოლოდ ერთი თავისუფლების მოპოვება შეუძლია – მათი შეცნობის და კოლექტიური და ინდივიდუალური განთავისუფლების საქმეში მათი მუდამ მზარდი შესაბამისობით გამოყენების. ეს კანონები, მათი შეცნობის შემდეგ, ხალხთა მასებში უდაო ავტორიტეტს ფლობენ. მაგალითად, სულელი ან თეოლოგი ან ბოლოსდაბოლოს მეტაფიზიკოსი, იურისტი ან ბურჟუა ეკონომისტი უნდა იყო, რომ აჯანყდე კანონის წინააღმდეგ, რომლის მიხედვითაც ორჯერ ორი – ოთხია. თუმცა ეს ჯანყები, ან უკეთესად – შეუძლებელი ამბოხის სულელური ახირებები თუ მცდელობები, გამონაკლისებს წარმოადგენენ: რადგან, ზოგადად, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მასები, მათ ყოველდღიურობაში, თითქმის აბსოლუტურად აღიარებენ საღი აზრის – საზოგადოდ მიღებულ ზოგად კანონთა – მმართველობას. Continue reading მიხეილ ბაკუნინი – რა არის ავტორიტეტი?

დემოკრატიის ილუზია


რამდენადაც შორეული არ უნდა გვეჩვენებოდეს სოციალური ცვლილებების შესაძლებლობა, მათი ხორცშესხმა უფრო რეალურია ვიდრე ეს იქნება 20 წლის შემდეგ, ვინაიდან ჯერ-ჯერობით ხალხსა და პრივილეგირებულ ელიტას შორის არ არსებობს ინტელექტუალური უფსკრული, რომელსაც გამალებით თხრიან.

თუ დღეს შეგვიძლია ვთქვათ რომ ფორმულა ღარიბი = შტერს, ჭკვიანი = მდიდარს, მცდარია, 20 წლის შემდეგ ეს ფორმულა ჩვენი სამწუხარო რეალობის ამსახველი იქნება. შტერი ღარიბი იქნება არა იმიტომ რომ შტერია, არამედ იმიტომ, რომ ღარიბია. ადამიანის ეკონომიკური მდგომარეობა იქნება, მისი გონებრივი განვითარების განმსაზღვრელი.

მოსწავლეთაშეფასების საერთაშორისო პროგრამის (PISA-ს) უახლესი კვლევით(2018 წელი), წაკითხულის გააზრებაში, მათემატიკასა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში 15 წლის ქართველ მოსწავლეებს კვლევაში მონაწილე ქვეყნების (77) საშუალო მაჩვენებელზე დაბალი შედეგი აქვთ. გარდა ამისა, საქართველომ წინა კვლევასთან (2015 წლის) შედარებით სამივე კატეგორიაში გაუარესებულ შედეგები აჩვენა.

ამ ტენდენციას შესანიშნავად გრძნობენ ჩვენი მმართველები. მასმედია ფოკუსირებულია პოლიტიკური ელიტის შვილებზე. ფეოდალიზმისაგან განსხვავებით, როდესაც შვილებს მშობლების ტიტულები ერგებოდათ, ესენი მშობლებისაგან უფრო მნიშვნელოვან მემკვიდრეობას, ფულსა და ცოდნას ღებულობენ. რომელთა წინააღმდეგაც, უცოდინრობაში, პოლიტიკურ კარნვალებსა და თურქულ სერიალებში ჩაფლულ თაობას, არგუმენტი არ ექნება. Continue reading დემოკრატიის ილუზია

სირიის თავისუფალი ქალაქები ალ-ქაიდას და ასადის წინააღნდეგ

სირიის თავისუფალი საბჭოები და ქალაქები არანაირ კავშირში არ არიარ არიან თურქეთის მიერ დაფინანსებული ტერორისტულ ორგანიზაცია FSA-სთან, სირიის თავისუფალ არმიასთან.

სირია იყოფა 14 გუბერნიად. ტექსტში დანომრილი იქნება ქალაქები, რომლებიც მიეკუთვნება რუკაზე დანომრილ შესაბამის ტერიტორიას.

სირიის ქალაქ ბინნიშ-ში (2 – იდლიბის გუბერნია), სირიის ჩრდილოეთ ნაწილში, ტერორისტული დაჯგუფება ალ-ქაიდას მებრძოლებმა დახვრიტეს საპროტესტო აქციებში მონაწილე ხოსამა ხორანი.

მაგრამ ამან, პირიქით, ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან კიდევ უფრო მეტი უკმაყოფილება და ალ-ქაიდას წინააღმდეგ პროტესტების გაძლიერება გამოიწვია.

სირიის ჩრდილოეთით ანალოგიური ქმედებები ხშირია, მაგრამ ეს მოვლენები მსოფლიო მედიის მიერ არ შუქდება.
ისეთი ქალაქები, როგორიცაა: იდლიბი (2), სარაკიბი (2), არმანეზი, მაარეთ ან-ნუმანი (2), ათარიბ (3 – ალეპოს გუბერნია) და სხვები, მუდმივად ხდებიან მასობრივი პროტესტების ცენტრები ალ-ქაიდას წინააღდმეგ.

დღესდღეობით სირიის თავისუფალ ქალაქებს ორმაგი საფრთხე ემუქრებათ, როგორც ალ-ქაიდას (იგივე ალ-ნუსრა, ხაიათ თახრირ ალ-შამ), ასევე ასადის მხრიდან.

სირიაში არსებობს განვითარებული არაპარტიული ადგილობრივი თვითმმართველობა –  არჩევადი საბჭოები, რომლებიც ეფუძნებიან საჯარო შეკრებებს.

ეს თვითმმართველობის სისტემა შეიქმნა რევოლუციური გზით ადგილობრივი მოსახლეობის აჯანყების (საურა) დროს, ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ. საბჭოები არ კონტროლირდებიან რომელიმე პარტიის ან დაჯგუფების მიერ, ანუ, აქვს სახალხო თვითმმართველობის ხასიათი.

არსებობს ასობით ქალაქი და დასახლება სადაც არსებობობენ მსგავსი საბჭოები. მაგრამ ეს ავტონომიური მუნიციპალიტეტები ჯერ კიდევ ახლოს არიან ჩვეულებრივი მუნიციპალიტეტების სისტემასთან, არაპირდაპირი დემოკრატიის პრინციპით, წარმომადგენლობითი ორგანოები, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ხშირია ხალხის კონგრესი. თუმცა, ნებისმიერ შემთხვევაში, ქალაქები არ არის საკმარისად დიდი. ადგილობრივი მოსახლოების აქციები და შეკრებები (რომლებიც დროდადრო ტარდება) ახდენენ გავლენას არჩეულ ხელმძღვანელობაზე.
ასევე მნიშვნელოვანია, რომ არჩეული საბჭოები მოსახლეობასთან ერთად უწევენ ორგანიზებას კომუნალურ სერვისებს და ახდენენ დასახლების საკვებით მომარაგებას.
ასევე მათ შეუძლიათ მეგობრული მეამბოხე ფრაქციების მხარდაჭერა.

საბჭოები უკვე რამდენიმე წელია ცენტრალიზებული სახელმწიფოს გარეშე ცხოვრობენ. მათ სახელმწიფო აპარატის მაღალჩინოსნების გარეშე გადარჩენა ისწავლეს. ძირითადად არაბებით დასახლებულ ქალაქ იდლიბში (თუმცა, იქ, როგორც არაბები, ასევე, ცხოვრობენ ქურთები, თურქმენები, იეზიდები, სუნიტები და სიმაილიტები. საუბარია მრავალეთნიკურ და მრავალრელიგიურ ქალაქზე) ადგილობრივმა საბჭომ უარი თქვა ალ-ქაიდას ბრძანებების შესრულებაზე, მათ გაყარეს ალ-ქაიდას მებრძოლები შენობებიდან და განაცხადეს, რომ ისინი გააგრძელებენ მოსახლეობის საკვებით და ყველა აუცილებელი საჭიროებებით მომარაგებას.

არაბულ ქალქ სარაკიბში მოსახლეობა გავიდა ქუჩებში ადგილობრივი საბჭოს დასაცავად და მათ შტურმით აიღეს ალ-ქაიდას შტაბი. მაარეთ-ან-ნუუმანში მოსახლოებამ ჯერ გააგდო ასადი და შემდეგ მოაწყვეს საპროტესტო აქციები ადგილობრივი დაჯგუბებების წინააღმდეგ, რომლებმაც დაამყარეს კონტროლი ქალაქზე. საბჭოები, რომლებიც თავდაპირველად აუჯანყდნენ ასადს, დღეს წინააღმდეგობას უწევენ ალ-ქაიდას დიქტატურას და უარს ამბობენ გადასახადების გადახდაზე.

სირიის საბჭოები არის ურბანული ცივილიზაციის ათასწლეულის განვითარების შედეგი.
დამოუკიდებელი ქალაქები აქ არსებობდნენ ჯერ კიდევ პირველი ცივილიზაციის შექმნის დღიდან. სწორედ აქ აღმოაჩინეს ისტორიაში უძველესი ქალაქები.
მიუხედავად იმისა, რომ პერიოდულად ისინი სხვადასხვა იმპერიების მართველობის ქვეშ იმყოფებოდნენ, მათ ნაწილობრივ შეინარჩუნეს ავტონომიური დამოუკიდებელი ხასიათი.

დღეს სირიის თავისუფალი ქალაქები ორმაგი საფრთხის ქვეშ არიან. ერთის მხრივ, მათ თავს დაესხნენ ალ-ქაიდას მებრძოლები. მეორეს მხრივ, მათ ემუქრებათ ასადის, ასევე, მისი მხარდამჭერების – ირანის და პრო-ირანული სამხედრო ფორმირებების და შეიარაღებულ ძალების თავდასხმა, თუ ასადი გაიმარჯვებს და მის უკან მდგომი ირანი,
თვითმმართველობა დასრულდება.

პეტრე კროპოტკინი – უტილიტარიზმის კრიტიკა

წინამდებარე ტექსტი არის პეტრე კროპოტკინის მიერ ცხოვრების ბოლოს გაკეთებული უკანასკნელი ჩანაწერების ერთ-ერთი ფრაგმენტის (სავარაუდოდ არასრული) თარგმანი. ის ცდილობდა დაეწერა “ეთიკის” მეორე ტომი, რომელიც საწმუხაროდ ვერ მოასწრო.

არსებითად, მ. გუიო1 მართალია, როცა ამბობს, რომ დისკუსია ზნეობისა და საზოგადოებრიობის საკითხებზე მიმდინარეობდა პირადი სარგებელის მომხრეებსა და ჭეშმარიტი სათნოების დამცველებს შორის. მაგრამ, ის არაა მართალი, როცა ამბობს რომ მთელი ეს დავა შეიძლება დაყვანილ იქნას ამაზე, რადგან ამ დავის მიზეზები უფრო ღრმადაა დაფლული. Continue reading პეტრე კროპოტკინი – უტილიტარიზმის კრიტიკა

დავიცვათ დიღმის ტყე-პარკი

სოლიდარობის საინფორმაციო ბუკლეტი ანარქისტული ბიბლიოთეკის კოლექტივისგან:

Digmis-tye-parki-flayer (PDF)

 

ქალაქში ჩვენს გვერდით, არსებობს უმნიშვნელოვანესი სარეკრეაციო ზონა – დიღმის ტყე-პარკი, რომელსაც დიდი საფრთხე ემუქრება.

მდებარეობა: დიღმის მასივი, საქართველოს სამხედრო გზის, ახმეტელისა და ლუბლიანას ქუჩებს შორის.

ნუ, ვიქნებით გულგრილები.

პარკში აღმოჩენილია მცენარეები, რომლებიც საქართველოს ‘’წითელ წიგნშია’’ შეტანილი. შესაბამისად, დიღმის ტყე-პარკის უნიკალურ ეკოსისტემას განსაკუთრებული დაცვა სჭირდება.

მაგრამუახლოეს მომავალში, დიღმის ტყე-პარკში, შპს ‘’ანაგი’’, ‘’კია მოტორსის’’ შენობის ადგილზე აპირებს უზარმაზარი გასართობი ცენტრის აშენებას, ლამაზი სახელწოდებით – ‘’ორანჟერეა’’. დასახელების მიუხედავად, ეს არ იქნება სათბური, არამედ რესტორანი, საბანკეტო და სადღესასწაულო ადგილი, თავისი ავტო პარკინგით, მისასვლელი ჩაბეტონებული გზებით და ა.შ. თუმცა, როგორი ლამაზი შენობაც არ უნდა იყოს, პარკში უბრალოდ დაუშვებელია ნებისმიერი მშენებლობა. ‘’ანაგი’’ დიღმის ტყე-პარკში ფლობს სამ ნაკვეთს. აღნიშნული კომპანია, ყოველთვის თანამშრომლობს ნებისმიერ ხელისუფლებასთან. ამჟამად, მონაწილეობს ბიძინა ივანიშვილის დენდროლოგიურ პარკში ხეების გადაზიდვაში; ასევე, ‘’პანორამა თბილისის’’ მშენებლობაში.

Continue reading დავიცვათ დიღმის ტყე-პარკი

ილია ჭავჭავაძის დემისტიფიკაცია

 

ძნელად თუ მოიძებნება საქართველოში ისეთი ადამიანი, რომლის ხელშეუხებელი ავტორიტეტის ირგვლივ ერთიანდებიან: გულანთებული პატრიოტები, რელიგიური ფანატიკოსები, ლიბერალები, კონსერვატორები, ნაციონალისტები, სხვადასხვა მასშტაბის მედროვეები და ბანალური ნაძირლები. და ყველა, ერთხმად მისტირიან „ილიას საქართველოს“.

თავს უფლებას მივსცემთ დავსვათ სრულიად სამართლიანი კითხვა – როგორ ხედავენ ასეთი ურთიერთსაწინააღმდეგო იდეებითა და მიზნებით შეპყრობილი ადამიანები ილიაში თავის მოძღვარს, ხოლო „ილიასეულ საქართველოში“ კონკრეტულად მისთვის დატოვებულ მემკვიდრეობას?

ვინაიდან ჩვენს მიერ დასახულ მიზანთა მწირე ჩამონათვალში არ შედის, წმინდა სინოდის მოვალეობების გადაბარება და იმის გამორკვევა თუ რამდენად შეესაბამება ილიას პიროვნებას ისეთი ეპითეტები, როგორებიცაა “წმინდა” და “მართალი”. ამიტომ არ შევეხებით ილიას საბანკო საქმიანობასა და მის დამოკიდებულებას ყმებისადმი, რაც უფრო მორალური საკითხებია და ნებისმიერ შემთხვევაში გაკიცხვით ან შექებით უნდა დასრულდეს, ხოლო ილიას პიროვნების სიკარგის ან სიცუდის გამორკვევა ერთი ნაბიჯითაც არ მიგვაახლოვებს ჩვენს მიერ დასახულ მიზანს, გამოვარკვიოთ რაში მდგომარეობს საქართველოს მოწყობის ილიასეული ხედვა, რომლის ხორცშესხმის იდეა ორი საუკუნის განმავლობაში არ ტოვებს ქართველი ადამიანის გონებას. Continue reading ილია ჭავჭავაძის დემისტიფიკაცია

მუშათა მოძრაობა მუშების გარეშე



კვირა არ გავა ისე, რომ არ გავრცელდეს მედიაში ცნობა საქართველოში სამშენებლო ობიექტზე დაღუპული მუშის შესახებ. ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში ათასზე მეტი მუშა დაიღუპა ან დასახიჩრდა სამშენებლო ობიექტებზე, მათ შორის შახტებში, ტყიბულსა და ჭიათურაში.  წინამდებარე ტექსტი არის ანარქისტული ბიბლიოთეკის კოლექტივის მიერFacebook გვერდზე გამოქვეყნებული ორი წერილის კრებული, რომლის პირველი ნაწილი ეხებოდა საზოგადოების ერთი ნაწილის რეაქციის კრიტიკას, მათ მოთხოვნებს,  ხოლო მეორე ნაწილი, გამოქვეყნდა დისკუსიისა და სამწუხაროდ დრამატული სტატისტიკის ზრდის შემდეგ. 

I

დღეისათვის, ლიბერალებისა და ბევრი სოციალისტისთვის, მიმზიდველი თემაა მუშების უფლებების, უფრო სწორედ, შრომის უსაფრთხო პირობების დაცვა. მაგრამ გაოცებას იწვევს საპროტესტო მოძრაობა მუშათა უფლებების დაცვის ლოზუნგით, რომელშიც არ მონაწილეობენ მუშები და რომელიც ბრძოლის ერთადერთ იარაღად მიიჩნევს დავის გადაწყვეტის სახელწიფოსთვის მინდობას. რაც საერთო ჯამში საზიანოც კი არი ჩანასახის ეტაპზე მყოფი სოციალური მოძრაობისათვის.

იმის ნაცვლად, რომ მოძრაობის წევრებმა მოახდინონ მუშების გაერთიანება, შეუწყონ ხელი მათ ერთიან გამოსვლას, შექმნან სარეზერვო ფონდი, რომელიც მუშებს საშუალებას მისცემს გამართონ ხანგრძლივი გაფიცვა და აიძულოს „დამსაქმებელი“ რეალურ დათმობაზე წავიდეს, ისინი მართავენ აქციას ძირითადად სტუდენტებზე დაყრდნობით, რომელთა ეკონომიკური ინტერესები რეალურად ამ შემთხვევაში არ იბღალება, მაგრამ ისინი მოქმედებენ მუშათა სახელით, მცირერიცხოვანი განათლებული ელიტა, რომელიც მფარველობს გაუთვითცნობიერებელ მუშებს. ნაცვლად იმისა, რომ შეუწყონ ხელი მუშებში კლასობრივი იდენტობის გაღვივებას და საკუთარი ინტერესების დამოუკიდებლად გამოტანას საზოგადოებრივი ცხოვრების დღის წესრიგში. მაგრამ ასეთ შემთხვევაში გაქრება საჭიროება შუამავლისა მუშებსა და „დამსაქმებლებს“ შორის. რომლის ნიშის დაკავებისთვის რამდენიმე ჯგუფიც კი იბრძვის, მათ შორის პოლიტიკური პარტიები. პროტესტულ მოძრაობას აქვს მომავალი და დადებითი მუხტი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ის იწყება ქვემოდან, თუ მუშის უფლებების დაცვას პირველ რიგში მუშები ღებულობენ თავზე. სტუდენტებს, რათქმაუნდა აქვთ უფლება შეუერთდნენ მათ პროტესტს და სოლიდარობა გამოუცხადონ, მაგრამ მათ არ აქვთ უფლება მიითვისონ სხვისი უფლებების დამცველობა. სოციალური კლასის ბედი არ უნდა იყოს მიბარებული მცირერიცხოვან ჯგუფზე, რამდენადაც გულწრფელი არ უნდა იყოს ეს უკანასკნელი. მსგავსი სისტემა ჩვენთვის კარგადაა ნაცნობი, იგივე მუშები ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ ხმის მიცემის საშუალებით მათთვის უცნობი პირებიდან, ირჩევენ ყველაზე სანდო გარეგნობის კანდიდატს, რომელიც წარადგენს მათ სახელმწიფოს წინაშე. რითი განსხვავდება ეს პროტესტი ამ სისტემიდან? მხოლოდ ფორმატით. მუშა ორივე შემთხვევაში თამაშს გარეთაა ხოლო მისი ხმით სხვა ლაპარაკობს. Continue reading მუშათა მოძრაობა მუშების გარეშე

თორნიკე ჩივაძე – ჰარუნ ფაროკის კინო და წარმოების წესი

კადრი ფილმიდან - დაკვირვება და იდენტიფიკაცია 2003 წ  - ერთის მხრივ ასახულია სამუშაო მანქანსთან მუშაობა, მეორეს მხრივ გაშვებული დისტანციური რაკეტა. ამ კადრების პარალელურად ისმის მთხრობელის ხმა  „უნდა არსებობდეს რაღაც კავშირი წარმოებასა და განადგურებას შორის "
კადრი ფილმიდან – დაკვირვება და იდენტიფიკაცია 2003 წ – ერთის მხრივ ასახულია სამუშაო მანქანსთან მუშაობა, მეორეს მხრივ გაშვებული დისტანციური რაკეტა. ამ კადრების პარალელურად ისმის მთხრობელის ხმა
„უნდა არსებობდეს რაღაც კავშირი წარმოებასა და განადგურებას შორის “

ჰარუნ ფაროკი 1944 წელს გერმანიის მიერ ოკუპირებულ ჩეხეთის ქალაქ ახალ იჩინში დაიბადა, მან ბავშობა ინდონეზიაში გაატარა ხოლო განათლება გერმანიაში მიიღო. 1966 წელს ის აბარებსგერმანული კინოსა და ტელევიზიის ბერლინის აკადემიაში საიდანაც მას პოლიტიკურიაქტივიზმისთვის აგდებენ, ამ პერიოდში იღებს მოკლე მეტრაჟიან „აგიტპოპ“ ფილმს – „თავჯდომარის სიტყვები“ TheWords of the Chairman (1967).  საინტერესოა, რომ ფილმისგადაღებაში მონაწილეობას იღებდნენ  ოტო შილი და ჰოლგერ მაინსი – პირველი გერმანიისშინაგან საქმეთა მინისტრი გახდა, ხოლო მეორე „წითელი არმიის ფრაქციის“  წევრი და ციხეშიდაიღუპა.  ფაროკი თვის საქმიანობასთან ერთად აქვეყნებდა კრიტიკულ წერილებს ჟურნალ»Filmkritik« (1974 – 1984) ში,  მას ფულის გამომუშავებისთვის უწევდა ტელევიზიებში დასხვადასხვა კომერციულ პროგრამებში მუაობა, თუმცა უნდა ითქვას , რომ ეს მისთვის სამუშაო მატერიალის ძიების პროცესიც იყო, რადგანაც ის თავის ფილმებში იყენებდა სატელევიზიო და კომერციული ინდუსტრიის მასალას .

„ის კიარაა მნიშვნელოვანი თუ რა არის სურათში/ხატში, არამედ ის თუ რა დგას მის უკან. ამისდა მიუხედავად ზოგი გვაჩვენებს სურათს როგორც  რაღაცის მტკიცებულებას რაც არ შეიძლება დამტკიცდეს სურათით „ – ჰარუნ ფაროკის ეს სიტყვები ბევრნაირად შეიძლება იქნას ინტერპრეტირებული, თუმცა მისი შემოქმედება ყველაზე უკეთესი მისი ნამუშევრების გაცნობა და დაკვირვებაა – არსისა და გამოვლინების არათანხვედრობითობის ჩვენება ფაროკის მთავარი მეთოდია სურათ / ხატებთან ურთიერთობაში.  ფაროკი „სურათ-ხატების“ არქეოლოგია, როგორც მას ხშირად უწოდებენ და არა მწარმოებელი, როგორც ის  ერთ-ერთ ინტერვიუში ამბობს ,,იქიდან გამომდინარე, რომ უკვე არსებობს მრავალი ხატი/სურათი, მე დაკარგული მაქვს მოტივაცია, შევქმნა ახლები; მე ვამჯობინებდი  მანამდე არსებული სურათების განსხვავებული დანიშნულებით გამოყენებას. ”. ფაროკის მეორე ძირითადი მეთოდია არა-ნარატიული  მატერიალის (მაგალითად სათვალთვალო კამერის ჩანაწერი)  გადამუშავებადა ნარატიულ მატერიალად გადაწყობა. Continue reading თორნიკე ჩივაძე – ჰარუნ ფაროკის კინო და წარმოების წესი

დევიდ გრებერი – ფული უბრალოდ ქაღალდია, რომელიც ბანკებს ამოძრავებს

1930-იან წლებამდე, ჰენრი ფორდი ამბობდა, რომ კარგია, როცა ამერიკელების უმრავლესობამ არ იცის თუ რეალურად როგორ მუშაობენ ბანკები. მათ რომ ეს ცოდნოდათ, „რევოლუცია მოხდებოდა ხვალ დილამდე“.

გასულ კვირას აღსანიშნავი რამ მოხდა. ინგლისის ბანკმა „კატა ჩანთიდან გამოუშვა“. თეორიას, რომლის სახელწოდებაა „ფულის შექმნა თანამედროვე ეკონომიკაში“, სამი ეკონომისტი ავტორი ჰყავს ბანკის ფინანსური ანალიზის დირექტორატიდან. მათ ცალსახად განაცხადეს, რომ საერთო გავრცელებული მოსაზრება იმის შესახებ, თუ როგორ მუშაობს ბანკი – მცდარია. ამ სახის პოპულიზმით კი ერეტიკული პოზიციები უფრო მეტად უკავშირდება ისეთ ჯგუფებს, როგორიცაა მაგალითად – დაიკავე ვოლ სთრითი.

რომ იგრძნოთ თუ რამდენად რადიკალურია ბანკის ახალი პოზიცია, განიხილეთ საყოველთაოდ მიღებული ხედვა, Continue reading დევიდ გრებერი – ფული უბრალოდ ქაღალდია, რომელიც ბანკებს ამოძრავებს