Category Archives: სტატიები

მუშათა მოძრაობა მუშების გარეშე

კვირა არ გავა ისე, რომ არ გავრცელდეს მედიაში ცნობა საქართველოში სამშენებლო ობიექტზე დაღუპული მუშის შესახებ. ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში ათასზე მეტი მუშა დაიღუპა ან დასახიჩრდა სამშენებლო ობიექტებზე, მათ შორის შახტებში, ტყიბულსა და ჭიათურაში.  წინამდებარე ტექსტი არის ანარქისტული ბიბლიოთეკის კოლექტივის მიერ Facebook გვერდზე გამოქვეყნებული ორი წერილის კრებული, რომლის პირველი ნაწილი ეხებოდა საზოგადოების ერთი ნაწილის რეაქციის კრიტიკას, მათ მოთხოვნებს,  ხოლო მეორე ნაწილი, გამოქვეყნდა დისკუსიისა და სამწუხაროდ დრამატული სტატისტიკის ზრდის შემდეგ. 

I

დღეისათვის, ლიბერალებისა და ბევრი სოციალისტისთვის, მიმზიდველი თემაა მუშების უფლებების, უფრო სწორედ, შრომის უსაფრთხო პირობების დაცვა. მაგრამ გაოცებას იწვევს საპროტესტო მოძრაობა მუშათა უფლებების დაცვის ლოზუნგით, რომელშიც არ მონაწილეობენ მუშები და რომელიც ბრძოლის ერთადერთ იარაღად მიიჩნევს დავის გადაწყვეტის სახელწიფოსთვის მინდობას. რაც საერთო ჯამში საზიანოც კი არი ჩანასახის ეტაპზე მყოფი სოციალური მოძრაობისათვის.

იმის ნაცვლად, რომ მოძრაობის წევრებმა მოახდინონ მუშების გაერთიანება, შეუწყონ ხელი მათ ერთიან გამოსვლას, შექმნან სარეზერვო ფონდი, რომელიც მუშებს საშუალებას მისცემს გამართონ ხანგრძლივი გაფიცვა და აიძულოს „დამსაქმებელი“ რეალურ დათმობაზე წავიდეს, ისინი მართავენ აქციას ძირითადად სტუდენტებზე დაყრდნობით, რომელთა ეკონომიკური ინტერესები რეალურად ამ შემთხვევაში არ იბღალება, მაგრამ ისინი მოქმედებენ მუშათა სახელით, მცირერიცხოვანი განათლებული ელიტა, რომელიც მფარველობს გაუთვითცნობიერებელ მუშებს. ნაცვლად იმისა, რომ შეუწყონ ხელი მუშებში კლასობრივი იდენტობის გაღვივებას და საკუთარი ინტერესების დამოუკიდებლად გამოტანას საზოგადოებრივი ცხოვრების დღის წესრიგში. მაგრამ ასეთ შემთხვევაში გაქრება საჭიროება შუამავლისა მუშებსა და „დამსაქმებლებს“ შორის. რომლის ნიშის დაკავებისთვის რამდენიმე ჯგუფიც კი იბრძვის, მათ შორის პოლიტიკური პარტიები. პროტესტულ მოძრაობას აქვს მომავალი და დადებითი მუხტი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ის იწყება ქვემოდან, თუ მუშის უფლებების დაცვას პირველ რიგში მუშები ღებულობენ თავზე. სტუდენტებს, რათქმაუნდა აქვთ უფლება შეუერთდნენ მათ პროტესტს და სოლიდარობა გამოუცხადონ, მაგრამ მათ არ აქვთ უფლება მიითვისონ სხვისი უფლებების დამცველობა. სოციალური კლასის ბედი არ უნდა იყოს მიბარებული მცირერიცხოვან ჯგუფზე, რამდენადაც გულწრფელი არ უნდა იყოს ეს უკანასკნელი. მსგავსი სისტემა ჩვენთვის კარგადაა ნაცნობი, იგივე მუშები ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ ხმის მიცემის საშუალებით მათთვის უცნობი პირებიდან, ირჩევენ ყველაზე სანდო გარეგნობის კანდიდატს, რომელიც წარადგენს მათ სახელმწიფოს წინაშე. რითი განსხვავდება ეს პროტესტი ამ სისტემიდან? მხოლოდ ფორმატით. მუშა ორივე შემთხვევაში თამაშს გარეთაა ხოლო მისი ხმით სხვა ლაპარაკობს. Continue reading მუშათა მოძრაობა მუშების გარეშე

აფრინში მებრძოლი ანტიფაშისტური ძალების განცხადება

2018 წლის 20 იანვარს თურქეთის არმიამ და თურქეთის მიერ მხარდაჭერილმა ისლამისტმა ტერორისტებმა დაიწყეს სამხედრო ოპერაცია და შეიჭრნენ აფრინში, სირიის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ქურთულ ანკლავში.

აფრინი წარმოადგენს ჩრდილოეთ სირიის დემოკრატიული ფედერაციის (როჟავის) ერთ-ერთ ანკლავს. 2011 წელს აფრინის, კობანის და ჯიზრეს რეგიონში მცხოვრებმა ხალხმა ხელში აიღო იარაღი, სასტიკი და სექტანტური სამოქალაქო ომის დროს გამოაცხადა ავტონომია და დაიწყო დამოუკიდებელი ფედერაციის შექმნის პროცესი. მომდევნო ექვსი წლის განმავლობაში, მათ აამაღლეს ქალთა როლი პოლიტიკაში და საზოგადოებაში, მოახდინეს პატრიარქალური და ფეოდალური კულტურული პრაქტიკების დემონტაჟი, ჩამოაყალიბეს პოლიტიკური სისტემა, რომლის მიზანია პირდაპირ დემოკრატიაზე, მუნიციპალიზმსა და პლურალიზმზე დაფუძნებული ეკონომიკური სისტემის ჩამოყალიბება, რომელიც დაეფუძნება ინდივიდულაურ საჭიროებებს, თანასწორობასა და მდგრადობას. როჟავის რევოლუციონერებმა მოახერხეს ფართო მასშტაბიანი სოციალური რეფორმების დაწყება.

სირიის სამოქალაქო ომის ერთ-ერთი ყველაზე საზიანო შედეგი ისლამური სახელმწიფოს (ISIS) გაძლიერება იყო. ამ ბარბაროსულმა დაჯგუფებამ ქაოსური გეოპოლიტიკური სიტუიაციით ისარგებლა და მოახერხა დიდი ტერიტორიის ოკუპირება. ათიათასობით მშვიდობიანი მოქალაქე ცხოვრობდა ისლამისტი ტერორისტების მიერ დამყარებულ ტერორში.

ისლამური სახელწიფო პრაქტიკულად დაუმარცხებელი იყო ქობანის ბრძოლამდე, რომლის დროსაც, ისლამისტებმა განიცადეს პირველი დიდი მარცხი „სახალხო თავდაცვის ერთეულთან“ (YPG) და „ქალთა თავდაცვის ერთეულთან“ (YPJ) ბრძოლისას. ISIS-ის დამარცხებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ქობანის, ნაჯიბის, რაქქას, დეირ ეზ-ზორ-ის და როჟავას რევოლუციურმა ძალებმა.

როჟავის რევოლუციის დაწყებისთანავე თურქეთის სახელმწიფომ გამოიყენა ყველანაირი საშუალება: საბოტაჟი, შანტაჟი, ბლოკადა, რათა გაენადგურებინა როჟავას რევოლუცია. ეს ქურთი ხალხის სისტემური ჩაგვრისა და დისკრიმინაციის გრძელი ისტორიიდან გამომდინარეობს.
ერდოღანმა და მისი პარტიის ხელმძღვანელობამ ფაშისტური ტენდენციების აღმავლობას შეუწყვეს ხელი თურქეთის სახელმწიფოში. ერდოღანის ფაშისტურმა მთავრობამ ფარისევლურ, ანტიტერორისტულ პოლიტიკას ამოფარებულმა განაგრძო ქურთი ხალხის დისკრიმინაცია: დაიწყო მასობრივი დაპატიმრებები, თავისუფალი პრესის უმკაცრესი ცენზურა და ოპოზიციური ძალების სასტიკი დევნა. ყოველგვარი გამოძიებისა და ადამინის უფლებების დაცვის გარეშე დააპატიმრეს და ციხეში ჩააგდეს ათასობით უდანაშაულო ადამიანი, მათ შორის დემოკრატიულად არჩეული ოპოზიციის წარმომადგენლები.

კონსერვატორული რელიგიური ღირებულებებისა და პრაქტიკების ზემოქმედება და ექსპანსიონისტური და ნეო-კოლონიალისტური საგარეო პოლიტიკა, მიანიშნებს თურქული რეჟიმის ფაშისტურ ხასიათზე.

დღეს აფრინში ჩვენ ვხედავთ თურქეთის ფაშისტური სახელმწიფოს მცდელობას, გაანადგუროს როჟავას სახლახო რევოლუციის მიღწევები.

ერდოღანმა ღიად გამოაცხადა, რომ სურს აფრინის (ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ქურთული დასახალების) „არაბიზაცია“. აფრინის მოსახლეობა იძულებულია, გაუწიოს წინააღმდეგობა დაუნდობელ არმიას, რომელიც შეიარაღებით აბსოლიტურ უპირატესობას ფლობს. უკვე 20 დღეზე მეტია, რაც აფრინში ქურთები წინააღდეგობას უწევენ იმპერიალისტურ შემოტევას. მსოფლიოს მედია და სახლმწიფოები თვალს ხუჭავენ აფრინში შექმნილ სიტუაციაზე.

აფრინში მებრძოლი ანტიფაშისტური ძალების განცხადება:

ჩვენ ვართ მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეებიდან ჩამოსული კომუნისტების, სოციალისტების, ანარქისტებისა და ანტიფაშისტებისგან შემდგარი ჯგუფი. განსხვავებული იდეოლოგიური და კულტურული ფონის მიუხედავად, ჩვენ გვაერთიანებს სოლიდარობის, ინტერნაციონალიზმისა და ანტიფაშიზმის პრინციპები. მანჯიბიდან რაქქამდე, ჩვენ ვიბრძოდით YPG-ს, YPJ-ს, სირიის დემოკრატიული ძალებისა (SDF) და რამდენიმე თურქული რევოლუციური ჯგუფის რიგებში ISIS-ის წინააღმდეგ. ახლა, აფრინში ჩვენ ჩვენი თანამებრძოლეების გვერდით კიდევ ერთხელ ვიკრიბებით ფაშიზმის, იმპერიალიზმისა და ტერორიზმის წინააღმდეგ საბრძოლველად.

მრავალი ინტერნაციონალისტი შეეწირა ფაშიზმის წინააღმედ ბრძოლას. ივანნა ჰოფმანი (Şehid Ivanna Hoffman ) იყო ერთ-ერთი პირველი წამებული ინტერნაციონალისტი როჟავაში, მიქაეილ ისრაელი (Şehid Michael Israel), რომელიც მოკლული იყო თურქეთის საჰაერო იერიშის დროს, ჯექ ჰოლმსი (Şehid Jac Holmes), რომელიც მოკლეს ქალაქ რაქქაში, ისლამური სახელმწიფოს დედაქალაქის ანტიფაშისტური ძალების მიერ გათავისუფლებისას. ჩვენ პატივს მივაგებთ წამებულთა ხსოვნას მათი ბრზოლის გაგრძელებით.

აფრინის წინააღმდეგობა ჩვენი ეპოქის ერთ-ერთი ყველაზე კრიტიკული მომენტია ფაშიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში.

ახლა მოქმედების დროა.
ჩვენ მოვუწოდებთ ხალხს ინტერნაციონალური სოლიდარობისაკენ!
ჩვენ მოვუწოდებთ ინტერნაციონალისტ რევოლუციონერებს ჩაერთონ ამ ბრძოლაში!
ჩვენ ასევე მოვუწოდებთ თურქეთის სახელმწიფოს საწინააღმდეგო, ფართო სამოქალაქო აქციების გამართვისკენ მთელს მსოფლიოში.
ერთობაშია ჩვენი ტრიუმფი.
სოლიდარობით ჩვენ დავამარცხებთ ჩვენს მტრებს.
Şehid namirin! Bijî berxwedana Efrînê! წამებულები უკვდავები არიან! დიდება აფრინის წინააღმდეგობას!
სიკვდილი ფაშიზმს! სიკვდილი კოლონიალიზმს!
დიდება ინტერნაციონალურ სოლიდარობას!

ანტიფაშისტური ძალები აფრინში (AFFA)
Şehid Michael Israel Brigade (წამებული მიქაელ ისრაელის ბატალიონი)

2018 წლის 13 თებერვალი

ტექსტი გამოქვეყნებისთანავე ითარგმნა ქართულად ავტონომიური კოლექტივის მიერ.  18 მარტს აფრინი ოფიციალურად დაეცა  თურქული ავიადარტყმების შედეგად. 16 მარტს თურქულ ბომბებს შეეწირა ბრიტანელი მოხალისე,  ანარქისტი და YPJ მილიტარისტ ქალთა დანაყოფის წევრი 26 წლის ანა კემპბელი.  ბრძოლა ფაშიზმის წინააღმდეგ გრძელდება.

სირიის თავისუფალი ქალაქები ალ-ქაიდას და ასადის წინააღნდეგ

სირიის თავისუფალი საბჭოები და ქალაქები არანაირ კავშირში არ არიარ არიან თურქეთის მიერ დაფინანსებული ტერორისტულ ორგანიზაცია FSA-სთან, სირიის თავისუფალ არმიასთან. 

სირიის ქალაქ ბინნიშ-ში, სირიის ჩრდილოეთ ნაწილში, ტერორისტული დაჯგუფება ალ-ქაიდას მებრძოლებმა დახვრიტეს საპროტესტო აქციებში მონაწილე ხოსამა ხორანი.
მაგრამ ამან, პირიქით, ადგილობრივი მოსახლეობის მხრიდან კიდევ უფრო მეტი უკმაყოფილება და ალ-ქაიდას წინააღმდეგ პროტესტების გაძლიერება გამოიწვია.

სირიის ჩრდილოეთით ანალოგიური ქმედებები ხშირია, მაგრამ ეს მოვლენები მსოფლიო მედიის მიერ არ შუქდება.
ისეთი ქალაქები, როგორიცაა: იდლიბი, სარაკიბი, არმანეზი, მაარეთ ან-ნუმანი, ათარიბ და სხვები, მუდმივად ხდებიან მასობრივი პროტესტების ცენტრები ალ-ქაიდას წინააღდმეგ.
დღესდღეობით სირიის თავისუფალ ქალაქებს ორმაგი საფრთხე ემუქრებათ, როგორც ალ-ქაიდას (იგივე ალ-ნუსრა, ხაიათ თახრირ ალ-შამ), ასევე ასადის მხრიდან.

სირიაში არსებობს განვითარებული არაპარტიული ადგილობრივი თვითმმართველობა –  არჩევადი საბჭოები, რომლებიც ეფუძნებიან საჯარო შეკრებებს.

ეს თვითმმართველობის სისტემა შეიქმნა რევოლუციური გზით ადგილობრივი მოსახლეობის აჯანყების (საურა) დროს, ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ. საბჭოები არ კონტროლირდებიან რომელიმე პარტიის ან დაჯგუფების მიერ, ანუ, აქვს სახალხო თვითმმართველობის ხასიათი.

არსებობს ასობით ქალაქი და დასახლება სადაც არსებობობენ მსგავსი საბჭოები. მაგრამ ეს ავტონომიური მუნიციპალიტეტები ჯერ კიდევ ახლოს არიან ჩვეულებრივი მუნიციპალიტეტების სისტემასთან, არაპირდაპირი დემოკრატიის პრინციპით, წარმომადგენლობითი ორგანოები, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ხშირია ხალხის კონგრესი. თუმცა, ნებისმიერ შემთხვევაში, ქალაქები არ არის საკმარისად დიდი. ადგილობრივი მოსახლოების აქციები და შეკრებები (რომლებიც დროდადრო ტარდება) ახდენენ გავლენას არჩეულ ხელმძღვანელობაზე.
ასევე მნიშვნელოვანია, რომ არჩეული საბჭოები მოსახლეობასთან ერთად უწევენ ორგანიზებას კომუნალურ სერვისებს და ახდენენ დასახლების საკვებით მომარაგებას.
ასევე მათ შეუძლიათ მეგობრული მეამბოხე ფრაქციების მხარდაჭერა.

საბჭოები უკვე რამდენიმე წელია ცენტრალიზებული სახელმწიფოს გარეშე ცხოვრობენ. მათ სახელმწიფო აპარატის მაღალჩინოსნების გარეშე გადარჩენა ისწავლეს. ძირითადად არაბებით დასახლებულ ქალაქ იდლიბში (თუმცა, იქ, როგორც არაბები, ასევე, ცხოვრობენ ქურთები, თურქმენები, იეზიდები, სუნიტები და სიმაილიტები. საუბარია მრავალეთნიკურ და მრავალრელიგიურ ქალაქზე) ადგილობრივმა საბჭომ უარი თქვა ალ-ქაიდას ბრძანებების შესრულებაზე, მათ გაყარეს ალ-ქაიდას მებრძოლები შენობებიდან და განაცხადეს, რომ ისინი გააგრძელებენ მოსახლეობის საკვებით და ყველა აუცილებელი საჭიროებებით მომარაგებას.

არაბულ ქალქ სარაკიბში მოსახლეობა გავიდა ქუჩებში ადგილობრივი საბჭოს დასაცავად და მათ შტურმით აიღეს ალ-ქაიდას შტაბი. მაარეთ-ან-ნუუმანში მოსახლოებამ ჯერ გააგდო ასადი და შემდეგ მოაწყვეს საპროტესტო აქციები ადგილობრივი დაჯგუბებების წინააღმდეგ, რომლებმაც დაამყარეს კონტროლი ქალაქზე. საბჭოები, რომლებიც თავდაპირველად აუჯანყდნენ ასადს, დღეს წინააღმდეგობას უწევენ ალ-ქაიდას დიქტატურას და უარს ამბობენ გადასახადების გადახდაზე.

სირიის საბჭოები არის ურბანული ცივილიზაციის ათასწლეულის განვითარების შედეგი.
დამოუკიდებელი ქალაქები აქ არსებობდნენ ჯერ კიდევ პირველი ცივილიზაციის შექმნის დღიდან. სწორედ აქ აღმოაჩინეს ისტორიაში უძველესი ქალაქები.
მიუხედავად იმისა, რომ პერიოდულად ისინი სხვადასხვა იმპერიების მართველობის ქვეშ იმყოფებოდნენ, მათ ნაწილობრივ შეინარჩუნეს ავტონომიური დამოუკიდებელი ხასიათი.

დღეს სირიის თავისუფალი ქალაქები ორმაგი საფრთხის ქვეშ არიან. ერთის მხრივ, მათ თავს დაესხნენ ალ-ქაიდას მებრძოლები. მეორეს მხრივ, მათ ემუქრებათ ასადის, ასევე, მისი მხარდამჭერების – ირანის და პრო-ირანული სამხედრო ფორმირებების და შეიარაღებულ ძალების თავდასხმა, თუ ასადი გაიმარჯვებს და მის უკან მდგომი ირანი,
თვითმმართველობა დასრულდება.

კორნელიუს კასტორიადისი – თვითმმართველობა და იერარქია

წინამდებარე ესე გამოქვეყნდა, ‘’საფრანგეთის შრომის დემოკრატიული კონფედერაციის’’ (CFDT – პროფკავშირების კონფედერაცია) გაზეთში, 1974 წელს. კასტორიადისმა, იგი დაწერა სინდიკალისტ დანიელ მოტესთან თანამშრომლობით, მემარცხენე რადიკალური ჯგუფის – ‘’სოციალიზმი ან ბარბაროსობა’’ საქმიანობის ფარგლებში. შემდგომში, კასტორიადისმა განავრცო თემა, წიგნში ‘’სოციალიზმის შინაარსი’’ (‘’Le contenu du socialism’’; 1979).

PDF ვერსია Kornelius-Kastoriadisi-Tvitmmartveloba-da-Ierarqia (194.9 kB)

ჩვენ იერარქიულ საზოგადოებაში ვცხოვრობთ. იერარქია ყველგან გვხვდება: სამსახურში, წარმოებაში, ბიზნესში და თვითმმართველ სტრუქტურებშიც, პოლიტიკაში, სახელმწიფოში, განათლებასა და სამეცნიერო სფეროშიც. იერარქია არ არის თანამედროვე მოვლენა. მისი ფესვები შორეული წარსულიდან მოდის. თუმცა, იგი ყოველთვის არ არსებობდა. არა-იერარქიული პრინციპით მოწყობილი საზოგადოებები მშვენივრად არსებობდნენ. მაგრამ თანამედროვე საზოგადოებაში, იერარქიული (ან ბიუროკრატიული), სისტემა უნივერსალური გახდა. ყველა სახის კოლექტიური საქმიანობა ხორციელდება იერარქიული პრინციპით. მართვის და ძალაუფლების იერარქია გულისხმობს – ანაზღაურების და შემოსავლების იერარქიასაც. ადამიანები საკუთარ თავს ვერ მოიაზრებენ იერარქიული პირამიდისგან დამოუკიდებლად.

თანამედროვე იერარქიული სისტემის დამცველები ცდილობენ გაამართლონ იგი და მას ახასიათებენ, როგორც ერთადერთ ‘’ლოგიკურ’’, ‘’რაციონალურ’’, ‘’ეკონომიურ’’ სისტემას. ცალკე აღებული თითოეული არგუმენტი მცდარია, ხოლო მთლიანობაში განხილვისას, ერთმანეთს ეწინააღმდეგება. ამ საკითხს უფრო ვრცლად, ქვემოთ დავუბრუნდებით. ამავე დროს, თანამედროვე სისტემას წარმოადგენენ, როგორც ერთადერთ შესაძლებელს, თითქოს თანამედროვე წარმოების აუცილებლობიდან გამომდინარეს, სოციალური ცხოვრების სირთულით ან ნებისმიერი საქმიანობის დიდ მასშტაბებში განხორციელებით გამოწვეულს და ა. შ. ვეცდებით, დავამტკიცოთ ამ არგუმენტების სიმცდარე და იერარქიის შეთავსების შეუძლებლობა თვითმმართველობასთან.

თვითმმართველობა და მმართველი იერარქია. გადაწყვეტილების კოლექტიური წესით მიღება და წარმომადგენლობითობის პრობლემა Continue reading კორნელიუს კასტორიადისი – თვითმმართველობა და იერარქია

თანამედროვე ცხოვრების წესის წინააღმდეგ

დღესდღეობით, სრულიად ჯანსაღად ითვლება სწრაფვა – თავიდან მოვიშოროთ და შევცვალოთ ჩვენი ჩვეული ცხოვრების წესი. არ აქვს მნიშვნელობა, თუ რა გვსურს: სხვისი ცხოვრების წესის მიბაძვა, თუ სრულიად ახალი სტილის შემოღება. კომერციალიზებული კაცობრიობა მარცხდება, როდესაც ის პასიურად ეგუება არსებულ წესრიგს, რაც კონფილქტში მოდის ყოვლისმომცველ უკმაყოფილებასთან.
ტექსტი ჩილედან. ავტორი: გაზეთი ‘Anarquía y comunismo’. გამოსცა El Radical Libre-მესპანურ ენაზე. ინგლისურად თარგმნა ediciones inéditos-მა.

ყოველდღიური აქტივობა, რომლისგანაც შედგება ჩვენი თანამედროვე ცხოვრება, შეიძლება შეჯამდეს, როგორც ჩვენს სახლებს, სამეწრამეო ცენტრებსა და სამომხმარებლო ცენტრებს შორის მიმოსვლა. ეს ადგილები, რომლებშიც მოძრაობს თანამედროვე პროლეტარიატი, კარგად განასახიერებს ჩვენი ცხოვრების კომპარტმენტალიზაციას: ჩვენი სახლები თანდათან იქცა ხალხით გადავსებულ კუბებად, დასვენებისთვის განკუთვნილ ციხეებად. როდესაც ადამიანი მუშაობს არა საკუთარი მოთხოვნილებების, არამედ სასაქონლო წარმოების აპარატის საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად; სამუშაო კი გაჭირვებით თუ უზრუნველყოფს მის საყოფაცხოვრებო მინიმუმს, რომელიც, ასევე, კომოდიფიცირებულია; ამ ადამიანის თავისუფალი დრო, რომელიც შესაძლებელია მიუძღვნას საკუთარ თავს ან სხვა ადამიანებს, რომლებისგანაც მუდმივად გვანცალკევებენ კაპიტალიზმის მიერ წარმოებული ვალდებულებებისა და საჭიროებების გამო, უმეტესად იხარჯება ეკრანის წინ, ან სხვა საქონლის მოხმარებაში. ეს ხდება იმავე აუტანელი წნეხის ქვეშ, როგორც ყველა დანარჩენი სოციალური მოვალეობა. ჩვენ ვალდებულნი ვართ, გავართოთ საკუთარი თავი, ისევე, როგორც ვართ ვალდებულნი, ვაწარმოოთ, შეზღუდული დროისა და ენერგიის იმავე პირობებში. ასევე, არ დაგავიწყდეთ ის დრო, რომელიც იხარჯება სხვადასხვა ადგილებს შორის მიმოსვლაში კაპიტალის მიერ წარმოებული, დაქირავებული მონების გადაადგილებისთვის განკუთვნილი მანქანებით. საზოგადო ტრანსპორტი ხალხითაა გადაჭედილი, თუმცა ეს ხალხი, ფიზიკური სიახლოვის მიუხედავად, იზოლირებულია ერთმანეთისგან. გარემო, რომელიც აიძულებს ადამიანებს გადავსებულ სივრცეში ყოფნას, ამავდროულად ხელს უწყობს მათ გაუცხოებას.  Continue reading თანამედროვე ცხოვრების წესის წინააღმდეგ

ეროვნულ განმათავისუფლებელი მოძრაობა და ანარქიზმი

კორეის ანარქისტული ფედერაცია, 1928

როდესაც საუბარი ეხება ეროვნულ გათავისუფლებას, ანარქისტებისთვის მნიშვნელოვანი ხდება ორი სიტუაციის გარჩევა, 1- კულტურული შეზღუდვების მოხსნა აჯანყებულთა მიერ აღიქმება, როგორც სოციალური გათავისუფლების პროგრამის ნაწილი. 2- სოციალური გათავისუფლების წინაპირობად აჯანყებულები მიიჩნევენ ნაციონალურ ავტონომიას / ფედერაციას / სახელმწიფოს. ე.ი. ტერიტორიულ გაერთიანებას, რომელსაც საფუძვლად უდევს ერის კონცეფცია. ერის კონცეფცია მოისაზრებს, რომ არსებობს გარკვეული ეთნოსი, რომლის განსაზღვრა ობიექტურად შესაძლებელია, და მას უნდა ჰქონდეს გარკვეულ რეგიონში კულტურული პოლიტიკის ჩატარების უზენაესი უფლება.

პირველ შემთხვევაში ჩვენ ვაწყდებით ტერმინოლოგიურ შეცდომას. აჯანყებულები, რომლებსაც სურთ, ყველაფერთან ერთად, ჩაგვრის დაძლევა კულტურისა და ენის სფეროებში, ამას შეცდომით უწოდებენ ეროვნულ გათავისუფლებას. ამის შედეგად, ისინი ხელახლა აწარმოებენ მითს, რომ სახელმწიფოს გარეშე შესაძლებელია არსებობა ერისა, რომლის წარმომადგენლებიც ფლობენ უცვლადი თვისებების რიგს. ასეთ შემთხვევაში, აჯანყებულებს მუდამ უწევთ ძალიან ბევრი ენერგიის დახარჯვა იმის ახსნაზე, თუ რას გულისხმობენ ისინი ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში და თუ რატომ არ ეწინააღმდეგება ხალხის ერებად დაყოფის იდეა საყოველთაო თანასწორობას.

მეორე შემთხვევაში, ჩვენ ვხედავთ ერის არსებობის შენარჩუნებისა და მისთვის საარსებო სივრცის გამოყოფის სურვილს. მთავარი არგუმენტი ისაა, რომ დემოკრატიული ცვლილებები მთლიანი ერისთვის იქნება სასარგებლო. აქ არსებობს მთავარი წინააღმდეგობა – ერის სრულყოფილი არსებობისთვის ტერიტორიის შექმნა შესაძლებელია მხოლოდ სხვა ეროვნებების განდევნისა ან შევიწროების გზით. შედეგად ჩვენ ვიღებთ ერების დაპირისპირებას, რომლიდანაც გამომდინარეობს კულტურული ზეწოლა იმათზე, ვინც არ ერგება ეროვნულ სტანდარტებს, ახალი საზღვრების წარმოქმნა და კულტურისა და ენის საკითხებით გამოწვეული ომები. ე.ი. ხელახლა იწარმოება კულტურული ზეწოლის სიტუაცია, ახლა უკვე იმათ მხრიდან, ვინც აპირებს, ყველანაირი საშუალებით დაიცვას თავისი წარმოსახვითი საზოგადოება. Continue reading ეროვნულ განმათავისუფლებელი მოძრაობა და ანარქიზმი

ანარქისტები, რომლებმაც გაათავისუფლეს პარიზი

მოკლე ტექსტი გენერალ ლეკლერკის „La Nueve“-ს სახელით ცნობილი მე-9 ბრიგადის შესახებ. ეს იყო პირველი მოკავშირეთა რაზმი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო პარიზის გათავისუფლებაში.

ამ წელს [2004] სრულდება 60 წელი საფრანგების ნაცისტებისა და მათ მიერ მართული ხელისუფლებისგან გათავისუფლებიდან. ერთი ფაქტი, რომელიც ბევრს აღარ ახსოვს, არის ის, რომ პარიზში შემოსული და სასტუმრო „de Ville“-სთან მისული პირველი მოკავშირეთა დანაყოფი იყო სატანკო კომპანია, რომელიც შედგებოდა 120 ესპანელი ანარქისტისგან, რომლებმაც თავი მოიყარეს მარშალ ფილიპე ლეკლერკის ჯარში. სანამ გავაგრძელებ ამ ამხანაგების საამაყო და საკვირველი ამბის მოყოლას, ნება მიბოძეთ, ვახსენო, თუ როგორ ახსოვთ ეს დღე პარიზში, რას ნიშნავს ეს დღე დანარჩენი საფრანგეთისთვის და რატომ იყო მნიშვნელოვანი ფაშისტური რეჟიმის დანგრევა.

ძნელია იმის თქმა, თუ ვინ უფრო ეზიზღებოდა ფრანგებს ოკუპაციის ბოლო დღეებში, გერმანელები თუ ვიშის პოლიცია. არც ერთი მათგანი არ სარგებლობდა დიდი სიყვარულით, მაგრამ ფრანგ ფაშისტებსა და მათი მხარდამჭერების მიმართ სუძულვილს ჰქონდა უფრო ინტიმური და პირადი ხასიათი.

ერთი წელიც არ იქნება გასული, რაც მე საფრანგეთში გადმოვედი. ამ ქვეყნის მოქალაქე ახლახანს გავხდი, ამის წინ ვიყავი ისტორიით გატაცებული უბრალო ტურისტი. რა შემიძლია მოგიყვეთ აქ გატარებულ წელიწადზე, განსაკუთრებით კი 25 აგვისტოზე, როდესაც მთელი პარიზი მორთულია ეროვნული ფერებით, უზარმაზარ ბულვარებზე კი სამხედრო მანქანებით დადიან მეორე მსოფლიო ომის პერიოდის უნიფრომებში გამოწყობილი მსახიობები? მოდი დავიწყოთ დილით, როდესაც მე ვტოვებ ჩემს გარეუბნის ბინას და მივდივარ სამსახურში.

Continue reading ანარქისტები, რომლებმაც გაათავისუფლეს პარიზი

უმუშევრობასთან ბრძოლა: სამუშაო ადგილების რეკუპერაცია

მიმდინარე ეკონომიკურ კრიზისსა და “ქამრების შემოჭერის” პოლიტიკას ადამიანები მსოფლიოს გარშემო სხვადასხვა გამოსავლებს უპირისპირებენ. როდესაც მთავრობა უარს აცხადებს უმუშევრად დარჩენილთა დახმარებაზე, ამ უკანასკნელთა თვითორგანიზება ერთ-ერთი ყველაზე რთული საქმეა. თუმცა ისიც უნდა ითქვას, რომ მიუხედავად სირთულეებისა, ეს სფერო ინოვაციური გამოსავლებით გამოირჩევა.

უმუშევრობასთან დასაპირისპირებლად ერთი ასეთი ახალი გზაა სამუშაო ადგილების რეკუპერაცია (აღდგენა). ეს ნიშნავს იმას, რომ მუშები მთავრობისთვის მოთხოვნების წაყენების ნაცვლად, ერთმანეთს ეყრდნობიან – იკავებენ მიტოვებულ სამუშაო ადგილებს და იწყებენ მუშაობას ბოსებისა და იერარქიის გარეშე; ავითარებენ და ამკვიდრებენ დემოკრატიულ ასამბლეებს, თანაბარ ანაზღაურებას, სამუშაო პოზიციათა როტაციას და უფრო ეკოლოგიურ წარმოებას.

რეკუპერაციის პროცესი მუშებმა არგენტინაში, 2001 წლის ეკონომიკური კოლაფსის შემდეგ დაიწყეს, უფრო მოგვიანებით კი ეს პრაქტიკა ევროპაშიც გავრცელდა. ამჟამად ლათინურ ამერიკასა და ევროპაში ათობით ასეთი სამუშაო ადგილია, არგენტინაში კი – 350-ზე მეტი. მუშათა დემოკრატიული მენეჯმენტის პირობებში არსებული სამუშაო ადგილების მაგალითებია Vio.Me საბერძნეთში, Ri-Maflow, Officine Zero იტალიაში, La Fabrique du Sud საფრანგეთში. Continue reading უმუშევრობასთან ბრძოლა: სამუშაო ადგილების რეკუპერაცია

სუბკომანდანტე მარკოსის ცხოვრების წესი

მე არ შემიძლია საკუთარ თავს მივანიჭო ისეთი ფუფუნება, როგორიც ტყულია.

არ აქვს მნიშვნელობა რა არის ამ ნიღაბის უკან, მთავარია რას სიმბოლიზირებს ის.

დიახ, მარკოსი – გეია. მარკოსი გეია სან-ფრანცისკოში, ზანგი – სამხრეთ აფრიკაში, მექსიკელი სან-ისიდროში (ქალაქი ამერიკაში მექსიკის საზღვართან -ა.ბ.). ანარქისტი – ესპანეთში. პალესტინელი ისრაელში. ინდიელი სან-კრისტობალის ქუჩებზე, ებრაელი გერმანიაში,  ბოშა პოლონეთში,  პაციფისტი ბოსნიაში, მარტოხელა ქალი მეტროში საღამოს ათი საათის შემდეგ, გლეხი მიწის გარეშე, ქურდი ჯურღმულში, უმუშევარი, უბედური სტუდენტი და რათქმაუნდა ზაპატისტა მთებში. მარკოსი ესაა ყველა ჩაგრული, შეურაცხყოფილი და დაბეჩავებული მმართველი უმცირესობის მიერ, რომლებიც აჯანყდნენ და ამბობენ: საკმარისია.

არავინ საჭიროებს თანხმობას, რომ იყოს თავისუფალი.

თავისუფლება გავს მზის ამოსვლას, ამ დროს ბევრი ამჯობინებს  ძილს, მაგრამ არიან ისეთებიც, რომლებიც იღვიძებენ ჯერ კიდევ მაშინ როცა ბნელა, რათა არაფერი გამოტოვონ.

Continue reading სუბკომანდანტე მარკოსის ცხოვრების წესი

ნაწყვეტი ერიხ ფრომის წიგნიდან “ფსიქოანალიზი და რელიგია”

…“ფსიქოანალიზის მთავარი მიზანია – საკუთარ თავში ჭეშმარიტებისა და სიცრუის გარჩევაში ადამიანის დახმარება, ეს თერაპიული მეთოდია, რომელიც წარმოადგენს “ჭეშმარიტება გაგათავისუფლებთ” თეზისის ემპირიულ დანართს. ჰუმანისტურ რელიგიურ აზროვნებაში და ფსიქოანალიზში ჭეშმარიტების ძიების მოთხოვნილება თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის მიღწევასთან უწყვეტად დაკავშირებულად ითვლება. ფროიდის მიხედვით, ოიდიპოსის კომპლექსი – ნებისმიერი ნევროზის საფუძველია: სულიერი ავადმყოფობა ჩნდება იმ შემთხვევაში, როცა ბავშვი ვერ ძლევს საწინააღმდეგო სქესის მშობლისადმი ინფანტილურ შეთვისებადობას. ფროიდი გარდაუვალად თვლიდა იმ დასკვნას, რომ ინცესტუოზური იმპულსები წარმოადგენს ადამიანის ღრმად ფესვგადგმულ ვნებას. მან ეს შთაბეჭდილება გამოიტანა კლინიკური მასალის შესწავლიდან; ინცესტზე ტაბუ დამატებით არგუმენტად გამოდგა ამ თეზისის სასარგებლოდ. თუმცა ფროიდის აღმოჩენის ყველა მნიშვნელობა ვლინდება მაშინ, როცა ჩვენ ეს დასკვნა გადაგვაქვს სექსუალური სფეროდან პიროვნებათშორის ურთიერთობებზე. ინცესტის არსი არ მდგომარეობს ერთი ოჯახის წევრებისადმი სექსუალურ სწრაფვაში. ეს სწრაფვა იმ სახით, როგორი სახითაც პოულობენ, არის მხოლოდ ერთ-ერთი გამოთქმა ბავშვად დარჩენის უფრო ღრმა და ფუნდამენტური სურვილისა, ბავშვად, რომელიც იმ მფარველ ფიგურებსაა შეჩვეული, რომელთაგან დედა – პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანია. ნაყოფი დედასთან ერთად და მის ხარჯზე ცხოვრობს; დაბადების აქტი თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისაკენ გადადგმული მხოლოდ პირველი ნაბიჯია. ბავშვი დაბადების შემდეგ ჯერ კიდევ ბევრ რამეში დედის განუყოფელი ნაწილია; მისი, როგორც დამოუკიდებელი ადამიანის დაბადებას, მრავალი წელი სჭირდება. ეს პროცესი ფაქტიურად მთელი ცხოვრება გრძელდება. ჭიპლარის მოჭრა, არა ფიზიკური, არამედ ფსიქლოგიური თვალსაზრისით – ადამიანის განვითარების დიდი გამოწვევაა და მისი ყველაზე რთული ამოცანაც. სანამ ადამიანი ამ პირვანდელი ძაფებით დედასთან, მამასთან, ოჯახთანაა დაკავშირებული, იგი თავს დაცულად გრძნობს. იგი ჯერ კიდევ ნაყოფია, ვიღაც სხვა აგებს მასზე პასუხს. მას არ სურს “ცალკე” არსებად ყოფნა, რომელსაც პასუხისმგებლობა ექნება საკუთარ ქმედებებზე, ვალდებული იქნება გამოიტანოს აზრები, “ცხოვრება საკუთარ ხელში აიღოს”. რჩება რა ბავშვად, ადამიანი არა მხოლოდ მთლიანად თავს არიდებს ფუნდამენტურ განგაშს, რომელიც აუცილებლად ჩნდება საკუთარი მე-ს, როგორც დამოუკიდებელი არსების სრული გაცნობიერებისას, არამედ უხარია კიდეც ეს უსაფრთხოება, სითბო და უდავო სიახლოვე; მაგრამ ამის ფასი მაღალია. იგი ვერ ხდება სრულფასოვანი ადამიანი, ვერ ავითარებს გონებისა და სიყვარულის უნარს; იგი დამოკიდებული რჩება და ინარჩუნებს არასიმტკიცის გრძნობას, რომელიც ვლინდება, როგორც კი პირვანდელ ძაფებს გაწყვეტა ემუქრება. მთელი მისი გონებრივი და ემოციური მოქმედებები დაკავშირებულია პირველადი ჯგუფის ავტორიტეტთან; ამიტომ თავისი მრწამსი და ინტუიცია მას არ ეკუთვნის. იგი გრძნობს სიმპათიას, მაგრამ ეს ცხოველური სიმპათიაა, და არა ადამიანური სიყვარული, რომელიც თავისი პირობის სახით ვარაუდობს სრულ თავისუფლებას და დამოუკიდებლობას. Continue reading ნაწყვეტი ერიხ ფრომის წიგნიდან “ფსიქოანალიზი და რელიგია”