Category Archives: სოციალ-დემოკრატია

ნესტორ მახნო – პირველი მაისი, ახალი ერის სიმბოლო

1921._Нестор_Махно_в_лагере_для_перемещенных_лиц_в_Румынии

სოციალისტურ სამყაროში პირველ მაისს მშრომელთა დღესასწაულად მიიჩნევენ. ამ მნიშვნელოვანი დღის შესახებ ეს მცდარი წარმოდგენა არაერთი ქვეყნის მშრომელებს აქვთ და სწორედ ამიტომ ზეიმობენ პირველ მაისს. სინამდვილეში, პირველი მაისი სულაც არაა დღესასწაული. ამ დღეს მუშები არ უნდა დარჩნენ თავიანთ სამუშაო ადგილებზე, პირიქით, ისინი უნდა შეიკრიბონ ყოველ სოფელსა თუ ქალაქში და უნდა მოაწყონ მასობრივი საპროტესტო აქციები! პირველი მაისს არ უნდა ჰქონდეს ისეთი ფორმა, როგორიც აქვს სოციალისტურ სახელმწიფოებში (განსაკუთრებით საბჭოთა კავშირში). ამ დღეს პროლეტარიატმა უნდა აჩვენოს მთელი თავისი ძალა, რაც გამოიხატება მოძალადე, მონათმფლობელური, მატყუარა რეჟიმის წინააღმდეგ ბრძოლით. ამ ისტორიულ დღეს მშრომელთა კლასი ერთად უნდა დადგეს და გამოხატოს თავისი ნება და პოზიცია აწმყოსა და მომავაალთან დაკავშირებით. Continue reading ნესტორ მახნო – პირველი მაისი, ახალი ერის სიმბოლო

მიხაკო წერეთელი – პასუხი პროტესტანტებს

ტექსტი წარმოადგენს 1906 წელს გამოცემული წიგნის ელექტრონულ ვერსიას

პასუხი სოციალ-დემოკრატებს

I

mikhakotsereteli1როგორც მოსალოდნელი იყო, ბ.ბ. სოციალ-დემოკრატები ძლიერ გაამწარა ანარქისტების მოვლინებამ, განსაკუთრებით ჩვენში. საკვირველიც არ არის, – ყოველი უაზრო და დოგმით ტვინ-გალაყებული ადამიანი ჭკუაზედ იშლება, როცა სხვას, მოწინააღმდეგე აზრის ადამიანს საზოგადო ასპარეზზედ გამოსულს და თავის აზრთა გამავრცელებელს ადამიანთა შორის ხედავს.

დიდი ხანი არ არის, რაც ანარქისტებმა ჩვენი აზრების გავრცელება დავიწყეთ. სოც-დემოკრატებმა ჯერ იკლიკანტური და უშნო ოხუნჯობა დაიწყეს თავიანთ გაზეთში, და სდუმდნენ, – არც ერთ პრინციპიალურ კითხვაში არ გამოგვეკამათნენ, მხოლოდ უკანასკნელად დაიწყო ბ-ნმა ლეომ პლეხანოვის კაი ხნის ნაცოხნის ცოხნა. მისთვის პასუხის მიცემა-პლეხანოვის წინააღმდეგ გათავბული პოლემიკის დაწყება იქნება, მაგრამ, რა გაეწყობა, – უნდა დავცალოთ ფიალა ტანჯვის, და უნდა გადავღეჭოთ თავის დროზედ ბ. ლეოს ათასჯერ გადაღეჭილი ერთი და იგივე ელემენტარული ცნებანი, თუ მისმა რკინის შუბლმა ისევ არ გამოსტყორცნა ცერცვივით, რასაც ზედ შეაყრიან. Continue reading მიხაკო წერეთელი – პასუხი პროტესტანტებს

ნაწყვეტები გიორგი (კომანდო) გოგელიას ტექსტიდან – სოციალ დემოკრატიის კრიტიკა

5314_462582520481712_1471699777_nარსებობა კლასიური ელემენტებისა კიდევ არ არის იმის მაჩვენებელი, რომ საზოგადოებაში მართლა ხდება კლასობრივი ბრძოლა. როგორც სრულის მეცნიერულის უფლებით შენიშნა ბენედეტტო კროჩემ, კლასიური ბრძოლა არსებობს მაშინ, როცა არსებობს ა) კლასსი ბ) როცა არსებობს წინააღმდეგობა კლასსების ინტერესებს შორის. გ) როცა წინააღმდეგობა ინტერესებისა შეგნებულია თვით არსებული კლასების მიერ. მეორე მოტივი სრულიად მეტია და მისი აღნიშვნა შეცდომაც არის, რადგან თუ კი არსებობს კლასი, არსებობს წინააღმდეგობა “ინტერესთა, უმისოდაც ყოვლად შეუძლებელია წარმოდგენა კლასის აღმოცენებისა. თუ წინააღმდეგობა ინტერესთა არ არსებობს, არც კლასია, თუ კი კლასი არსებობს, ეს იმავე დროს იმასაც ამტკიცებს რომ ინტერესთა წინააღმდეგობაც არსებობს. მაგრამ შეიძლება საზოგადოებაში კლასი არსებობდეს, მაშასადამე ინტერესთა წინააღმდეგობაც, ხოლო ამისთანა საზოგადოებაში ნამდვილი კლასიური ბრძოლა არ არსებობდეს. ეს ხდება მაშინ, როცა მეორე (კროჩეს სიაში ამ მეორეს მესამე ადილი უჭირავს ჩვენ კი მეორეს არ ვსთვლით) დამახასიათებელი ფაქტორი კლასიური ბრძოლისა – შეგნება კლასიურ ინტერესთა ანტაგონიზმისა არ არსებობს. ინტერესთა ნიადაგზე მომხდარ ყოველ შეტაკებას არ შეგვიძლია კლასთა ბრძოლის სახელი მივათვისოთ. არ შეიძლება  აგრეთვე ერთმანეთში ავურიოთ , როგორც შირად სოციალ-დემოკრატები იქცევიან, კლასთა ბრძოლა და სხვა და სხვა წოდებათა ბრძოლა მეტოქეობასა და უპირატესობისთვის. ყოველ აჯანყებაში, რომელშიც ხალხი იღებდა მონაწილეობას, ან რომელიც ხალხის გაჭირვების შედეგი იყო, შეგვიძლია აშკარა ვყოთ კლასსიურ ელემენტების მონაწილეობა, მაგრამ ვნახავთ თუარა ყოველ აჯანყებაში , მოძრაობაში გარკვეულ კლასსიურ ბრძოლას ეს დიდი საკითხია, მისი საერთოდ გადაწყვეტა შეუძლებელია . კლასსიურ ბრძოლას თავისი სუბიექტური ხასიათი აქვს და ნამდვილ კლასიური ბრძოლის დასახასიათებლად, იმის სუბიექტური სახის ნათლად ყოფა ისე საჭიროა , როგორც გამოაშკარავება ობიექტურ მიზეზთა, რომელნის იწვევენ ამ კლასიურ ბრძოლას, ხოლო სუბიექტივიზმი, რომელზედაც აქ გვაქვს ლაპარაკი , რუსეთის “დაუსრულებელი, ნახევრად ინდივიდუალისტური სუბიქტივიზმი” კი არ არის, იგი კლასსიური სუბიექტივიზმია, თუ მას შეიძლება ინდივიდუალიზმი ვუწუდოთ, ეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სახეში გვექნება არა  ინდივიდთა ინდივიდუალიზმი , არამედ ინდივიდუალიზმი კლასსისა.”

სოციალიზმი თუ სოციალ-დემოკრატია?

10689720_1461537667468044_3864179024236645426_n
ბევრი ფიქრობს, რომ სოციალ-დემოკრატია ყოველთვის რეფორმისტული იდეოლოგია იყო, რომელიც მიზნად კაპიტალიზმის ნელ-ნელა გარდაქმნას ისახავდა, რაც დიდი შეცდომაა. როდესაც სოციალ-დემოკრატიული იდეების შედეგად, ინტერნაციონალური რევოლუციური სოციალისტური პარტია გაჩნდა,  მიზანი კაპიტალიზმის სრულიად განადგურება იყო, ყველა შესაძლო გზის გამოყენებით.

ანარქისტების მხრიდან არაერთი წინააღმდეგობის მიუხედავად, სოციალ-დემოკრატიული პარტიები ჯიუტად ამტკიცებდნენ, რომ არჩევნებში გამარჯვება იყო იდეალური საშუალება სოციალიზმის გასავრცელებლად და ხალხის კაპიტალიზმის წინააღმდეგ ასამხედრებლად. მათი სიჯიუტე კი მათივე იდეის დასასრულის დასაწყისად იქცა – დროთა განმავლობაში მათ იდეოლოგიას მოაკლდა რადიკალიზმი, დაიწყეს ლაპარაკი რეფორმიზმზე და უღალატეს თავდაპირველ პრინციპებს. ანარქისტები მართლები აღმოჩნდნენ – სოციალისტურმა რიტორიკამ იდეალურად შენიღბა პარტიების ნამდვილი მიზანი – ძალაუფლების ხელში ჩაგდება.

წინააღმდეგობა, რომელიც პარტიის სოციალისტურ რიტორიკასა და ამავე პარტიის ოპორტუნისტულ პრაგმატიზმს შორის ჩნდებოდა, შეუმჩნეველი არ დარჩენილა. ამან გამოიწვია ინტენსიური თეორეტიკული დებატები, რომლებიც ყველაზე მეტად 1898-1904 წლებში მიმდინარეობდა. მიუხედავად ამისა, სოციალ-დემოკრატიამ ერთხელ არჩეულ გზას არ უღალატა და ნაცვლად ისეთ იდეოლოგიად ჩამოყალიბებისა, რომელიც არსებულ რეალობას შეცვლიდა, თვითონ მოერგო არსებულ რეალობას. Continue reading სოციალიზმი თუ სოციალ-დემოკრატია?

სოციალ-დემოკრატია – კაპიტალიზმის უკანასკნელი იმედი

social_democracyჯერ კიდევ 1911 წელს ჩერჩილი ამტკიცებდა, რომ მინიმალური კეთილდღეობის უზრუნველყოფა მუშებს ჩამოაცილებდა “რევოლუციურ სოციალიზმს”. 1930-იანი წლების დასაწყისში მისი ვარაუდები დადასტურდა, მეტიც, მისი სიტყვები დღესაც ეხმაურება თანამედროვეობას. სოციალ-დემოკრატია ერთდროულად საფლავიც და მესაფლავეცაა ყველა სოციალური მოძრაობისა. “პროგრესივიზმის” ნიღაბს ამოფარებული, იგი ართმევს მასებს ყოველ შანსს, მისწრაფებას, მოიპოვონ თავისუფლება. სოციალური და ეკონომიკური განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე სოციალ-დემოკრატები კომპრომისზე მიდიოდნენ, მაგრამ როცა მონაპოვარი თვალშისაცემი და ხელშესახები იყო, ისინი სწრაფადვე ცდილობდნენ მის მონოპოლიზაციას. ეს “მომგებიანი კომპრომისის” პოლიტიკა წამიერად ტრანსფორმირდებოდა თანამედროვე კაპიტალიზმის ქვაკუთხედად, ამდენად, სოციალ-დემოკრატია თვითონვე იქცა კაპიტალიზმის ბოლო ციხესიმაგრედ. ამავე ტრანსფორმაციის შედეგს შეგვიძლია ირონიულად ვუწოდოთ “კაპიტალიზმი ადამიანური სახით” – მეცხრამეტე საუკუნის მიწურულისა და მეოცე საუკუნის საწყის ორ დეკადაში გაბატონებულ კაპიტალიზმთან შედარებით – იმდენად, რამდენადაც ისინი ხასიათდებოდნენ, როგორც “ველური კაპიტალიზმი”. კაპიტალიზმის “ჰუმანიზაცია”, ან, უკეთ რომ ვთქვათ, გადარჩენის მცდელობა, ერთდროულად ტრაგედია და ბედის ირონიაა ძველი სოციალისტებისა, რომლებიც მონაწილეობას იღებდნენ პირველ ინტერნაციონალში.

ფაქტობრივად, ტრაგედიაა ისიც, როცა მარქსი, – მისი შეხედულებების გვიანდელი მხარდამჭერების თანახმად, – “აჭიანურებდა კაპიტალიზმის განადგურების გენერალურ იდეას, რომელსაც მისი მოწოდებები ქაღალდზე დაუყოვნებლივ მოითხოვდნენ.” სიტუაციის დრამატიზება მაშინ მოხდა, როცა, ამ სახის სოციალ-დემოკრატიისაგან ლენინიზმი წარმოიშვა. Continue reading სოციალ-დემოკრატია – კაპიტალიზმის უკანასკნელი იმედი