Tag Archives: კაპიტალიზმი

ნაწყვეტი ერიკო მალატესტას წიგნიდან – კაფეში

ცნობილი იტალიელი ანარქისტის ერიკო მალატესტას ნაწარმოები სტილისტურად შესრულებულია პლატონის დიალოგების მიბაძვით. დიალოგისა და პოლემიკის მეშვეობით უფრო ცხადი და იოლად აღსაქმელი ხდება როგორც ანარქისტების დღევანდელობისა და მომავალი საზოგადოების მოწყობის ხედვა, ასევე ის ძირითადი დებულებები რომლებსაც მიმართავს ბურჟუაზია არსებული ეკონომიკური ჩაგვრის გასამართლებლად.

წიგნის სრული ინგლისური PDF ვერსია შეგიძლიათ იხილოთ
Errico Malatesta – At the Cafe (1.39 MB)

I

პროსპერი: (მსუქანი ბურჟუა, გაკვრით გაცნობილი პოლიტიკურ ეკონომიკასა და სხვა მეცნიერებებს) აჰა, აჰა, ხო, გავიგეთ ეგ, – მშიერი ხალხი, მეძავი ქალები, ზრუნვის გარეშე დარჩენილი მომაკვდავი, მიტოვებული ბავშვები……….. რამდენი შეიძლება, სულ ერთიდაიგივეზე ლაპარაკობ და საბოლოოდ მოსაწყენი ხდები. მოდი ჯობია დავლიოთ. რათქმაუნდა, არსებობს ათასი ბოროტება დედამიწაზე: შიმშილი, უგუნურება, ომი, დანაშაული, ჭირი.. ეშმაკმაც წაიღოს და რა მერე ? რა შენი საქმეა ეგ?

მიშელი: (სტუდენტი) როგორ თუ რა მესაქმება? აი თქვენ გაქვთ კომფორტული სახლი, გემრიელი საუზმე, თქვენს სამსახურშია მოსამსახურე, აძლევთ უმაღლეს განათლებას თქვენს შვილებს, თქვენი ქალები სუფთა და მოწესრიგებულებია, თქვენ კმაყოფილი ხართ და იქ, თუნდაც დაიღუპოს ქვეყნიერება, მაგრამ თუ თქვენში არსებობს სამართლიანობის გრძნობა, თუ..

პროსპერი: საკმარისია, საკმარისია. გთხოვ ქადაგებების გარეშე. და გთხოვ ძვირფასო, დაივიწყე ეს ტონი. შენ მთვლი გულქვა, სხვისი გაჭირვებისადმი გულგრილ ადამიანად. და სხვათა შორის ჩემი გული ივსება სისხლით (ოფიციანტო, კონიაკი, სიგარა!) ჩემი გული ივსება სისხლით, როდესაც ვხედავ სხვის უბედურებას. მაგრამ დიდ სოციალურ საკითხებში მნიშვნელობა აქვს არა გულს. ბუნების კანონები შეუქცევადია ყველასათვის და პომპეზური ფრაზებითა და ქალური მგრძნობიარობით ისინი არ შეიცვლებიან. ბრძენია ის, ვინც ემორჩილება გარემოებებს, იყენებს ცხოვრებას როგორც შეუძლია და არ დასდევს ქიმერებს.

მიშელი: თქვენ ამბობთ ბუნების კანონებზე?! რა იქნება თუ ღატაკები დაიწყებენ ბუნების ამ განთქმული კანონების ჩასწორებას? არსებობს ხალხი, რომლებსაც დიდად ეპარებათ ეჭვი ამ თქვენი კანონების შეუქცევადობაში.. Continue reading ნაწყვეტი ერიკო მალატესტას წიგნიდან – კაფეში

მუშათა მოძრაობა მუშების გარეშე

კვირა არ გავა ისე, რომ არ გავრცელდეს მედიაში ცნობა საქართველოში სამშენებლო ობიექტზე დაღუპული მუშის შესახებ. ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში ათასზე მეტი მუშა დაიღუპა ან დასახიჩრდა სამშენებლო ობიექტებზე, მათ შორის შახტებში, ტყიბულსა და ჭიათურაში.  წინამდებარე ტექსტი არის ანარქისტული ბიბლიოთეკის კოლექტივის მიერ Facebook გვერდზე გამოქვეყნებული ორი წერილის კრებული, რომლის პირველი ნაწილი ეხებოდა საზოგადოების ერთი ნაწილის რეაქციის კრიტიკას, მათ მოთხოვნებს,  ხოლო მეორე ნაწილი, გამოქვეყნდა დისკუსიისა და სამწუხაროდ დრამატული სტატისტიკის ზრდის შემდეგ. 

I

დღეისათვის, ლიბერალებისა და ბევრი სოციალისტისთვის, მიმზიდველი თემაა მუშების უფლებების, უფრო სწორედ, შრომის უსაფრთხო პირობების დაცვა. მაგრამ გაოცებას იწვევს საპროტესტო მოძრაობა მუშათა უფლებების დაცვის ლოზუნგით, რომელშიც არ მონაწილეობენ მუშები და რომელიც ბრძოლის ერთადერთ იარაღად მიიჩნევს დავის გადაწყვეტის სახელწიფოსთვის მინდობას. რაც საერთო ჯამში საზიანოც კი არი ჩანასახის ეტაპზე მყოფი სოციალური მოძრაობისათვის.

იმის ნაცვლად, რომ მოძრაობის წევრებმა მოახდინონ მუშების გაერთიანება, შეუწყონ ხელი მათ ერთიან გამოსვლას, შექმნან სარეზერვო ფონდი, რომელიც მუშებს საშუალებას მისცემს გამართონ ხანგრძლივი გაფიცვა და აიძულოს „დამსაქმებელი“ რეალურ დათმობაზე წავიდეს, ისინი მართავენ აქციას ძირითადად სტუდენტებზე დაყრდნობით, რომელთა ეკონომიკური ინტერესები რეალურად ამ შემთხვევაში არ იბღალება, მაგრამ ისინი მოქმედებენ მუშათა სახელით, მცირერიცხოვანი განათლებული ელიტა, რომელიც მფარველობს გაუთვითცნობიერებელ მუშებს. ნაცვლად იმისა, რომ შეუწყონ ხელი მუშებში კლასობრივი იდენტობის გაღვივებას და საკუთარი ინტერესების დამოუკიდებლად გამოტანას საზოგადოებრივი ცხოვრების დღის წესრიგში. მაგრამ ასეთ შემთხვევაში გაქრება საჭიროება შუამავლისა მუშებსა და „დამსაქმებლებს“ შორის. რომლის ნიშის დაკავებისთვის რამდენიმე ჯგუფიც კი იბრძვის, მათ შორის პოლიტიკური პარტიები. პროტესტულ მოძრაობას აქვს მომავალი და დადებითი მუხტი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ის იწყება ქვემოდან, თუ მუშის უფლებების დაცვას პირველ რიგში მუშები ღებულობენ თავზე. სტუდენტებს, რათქმაუნდა აქვთ უფლება შეუერთდნენ მათ პროტესტს და სოლიდარობა გამოუცხადონ, მაგრამ მათ არ აქვთ უფლება მიითვისონ სხვისი უფლებების დამცველობა. სოციალური კლასის ბედი არ უნდა იყოს მიბარებული მცირერიცხოვან ჯგუფზე, რამდენადაც გულწრფელი არ უნდა იყოს ეს უკანასკნელი. მსგავსი სისტემა ჩვენთვის კარგადაა ნაცნობი, იგივე მუშები ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ ხმის მიცემის საშუალებით მათთვის უცნობი პირებიდან, ირჩევენ ყველაზე სანდო გარეგნობის კანდიდატს, რომელიც წარადგენს მათ სახელმწიფოს წინაშე. რითი განსხვავდება ეს პროტესტი ამ სისტემიდან? მხოლოდ ფორმატით. მუშა ორივე შემთხვევაში თამაშს გარეთაა ხოლო მისი ხმით სხვა ლაპარაკობს. Continue reading მუშათა მოძრაობა მუშების გარეშე

ათი დოგმა შრომის შესახებ

CNT -ს საინტერესო მიმოხილვა, თანამედროვე შრომის სფეროში მიმდინარე პროცესების შესახებ, გამოქვეყნდა 2000 წელს. CNT (Confederacion National del Trabajo / ესპანეთის შრომის ეროვნული კონფედერაცია) არის ანარქო-სინდიკალისტური პროფკავშირების გაერთიანება. CNT – ასევე დაკავშირებულია მშრომელთა საერთაშორისო ასოციაციასთანაც (AIT- International Workers’ Association) და მათ შემდეგნაირად მოიხსენიებენ – CNT-AIT.

ათი დოგმა შრომის შესახებ

რატომ ხდება, რომ მიუხედავად დასაქმების სფეროში არსებული მზარდი უსამართლობისა და არასტაბილურობისა, მშრომელების სოციალური წინააღმდეგობა არ იზრდება? პირიქით, გავრცელებულია კონფორმიზმი და მორჩილება. მთავარი მიზეზი უნდა ვეძებოთ არსებულ სისტემაში, რომელიც დაინტერესებულია თავს მოგვახვიოს, მთელი რიგი უპირობო დოგმებისა, რაც პასიურობას განაპირობებს.

ნებისმიერ რელიგიაში დაწესებულ დოგმას აუცილებელი არ არის რაიმე მტკიცებულება გააჩნდეს. იგი თავს მოხვეულია ავტორიტეტის ძალით, მისი სწამთ ყოველგვარი დისკუსიის გარეშე. დოგმის უარყოფა ნიშნავს იქცე ერეტიკოსად, მარგინალად ან ადამიანად რომელსაც აიძულებენ გაჩუმდეს. ნეოლიბერალურ კაპიტალისტურ სისტემას, ზუსტად ასევე გააჩნია დოგმები. მათი ძალა იმაში მდგომარეობს, რომ თვითონ მშრომელები იზიარებენ. სიმართლის თქმა ნიშნავს, ფარდა აეხადოს ამ დოგმების სიცრუეს, რაც სისტემის აქილევსის ქუსლის მიგნების ტოლფასია. გთავაზობთ, რამდენიმე მათგანს: Continue reading ათი დოგმა შრომის შესახებ

კორნელიუს კასტორიადისი – თვითმმართველობა და იერარქია

წინამდებარე ესე გამოქვეყნდა, ‘’საფრანგეთის შრომის დემოკრატიული კონფედერაციის’’ (CFDT – პროფკავშირების კონფედერაცია) გაზეთში, 1974 წელს. კასტორიადისმა, იგი დაწერა სინდიკალისტ დანიელ მოტესთან თანამშრომლობით, მემარცხენე რადიკალური ჯგუფის – ‘’სოციალიზმი ან ბარბაროსობა’’ საქმიანობის ფარგლებში. შემდგომში, კასტორიადისმა განავრცო თემა, წიგნში ‘’სოციალიზმის შინაარსი’’ (‘’Le contenu du socialism’’; 1979).

PDF ვერსია Kornelius-Kastoriadisi-Tvitmmartveloba-da-Ierarqia (194.9 kB)

ჩვენ იერარქიულ საზოგადოებაში ვცხოვრობთ. იერარქია ყველგან გვხვდება: სამსახურში, წარმოებაში, ბიზნესში და თვითმმართველ სტრუქტურებშიც, პოლიტიკაში, სახელმწიფოში, განათლებასა და სამეცნიერო სფეროშიც. იერარქია არ არის თანამედროვე მოვლენა. მისი ფესვები შორეული წარსულიდან მოდის. თუმცა, იგი ყოველთვის არ არსებობდა. არა-იერარქიული პრინციპით მოწყობილი საზოგადოებები მშვენივრად არსებობდნენ. მაგრამ თანამედროვე საზოგადოებაში, იერარქიული (ან ბიუროკრატიული), სისტემა უნივერსალური გახდა. ყველა სახის კოლექტიური საქმიანობა ხორციელდება იერარქიული პრინციპით. მართვის და ძალაუფლების იერარქია გულისხმობს – ანაზღაურების და შემოსავლების იერარქიასაც. ადამიანები საკუთარ თავს ვერ მოიაზრებენ იერარქიული პირამიდისგან დამოუკიდებლად.

თანამედროვე იერარქიული სისტემის დამცველები ცდილობენ გაამართლონ იგი და მას ახასიათებენ, როგორც ერთადერთ ‘’ლოგიკურ’’, ‘’რაციონალურ’’, ‘’ეკონომიურ’’ სისტემას. ცალკე აღებული თითოეული არგუმენტი მცდარია, ხოლო მთლიანობაში განხილვისას, ერთმანეთს ეწინააღმდეგება. ამ საკითხს უფრო ვრცლად, ქვემოთ დავუბრუნდებით. ამავე დროს, თანამედროვე სისტემას წარმოადგენენ, როგორც ერთადერთ შესაძლებელს, თითქოს თანამედროვე წარმოების აუცილებლობიდან გამომდინარეს, სოციალური ცხოვრების სირთულით ან ნებისმიერი საქმიანობის დიდ მასშტაბებში განხორციელებით გამოწვეულს და ა. შ. ვეცდებით, დავამტკიცოთ ამ არგუმენტების სიმცდარე და იერარქიის შეთავსების შეუძლებლობა თვითმმართველობასთან.

თვითმმართველობა და მმართველი იერარქია. გადაწყვეტილების კოლექტიური წესით მიღება და წარმომადგენლობითობის პრობლემა Continue reading კორნელიუს კასტორიადისი – თვითმმართველობა და იერარქია

ბობ ბლექი – შრომის გაუქმება

ამერიკელი ანარქისტი ბობ ბლექი იძულებითი შრომის გაუქმების იდეით გამოდის, რაც მისი აზრით წარმოების და საქმიანობის ახლებურმა, ‘’თამაშის’’ ფორმამ უნდა ჩაანაცვლოს. ჩვენ გარკვეულ საკითხებში არ ვეთანხმებით ავტორს, მაგრამ მიგვაჩნია რომ ტექსტი ბევრ საყურადღებო თვალსაზრისს შეიცავს.

PDF ვერსია Bob-Black-shromis-gauqmeba (197.8 kB)

არავინ, არასოდეს არაა ვალდებული იშრომოს.

შრომა – ადამიანის თითქმის ყველა უბედურების სათავეა. რომელი ბოროტებაც არ უნდა დაასახელოთ – მისი მიზეზი არის შრომა ან შრომისთვის შექმნილ სამყაროში ცხოვრება. შეწყვიტო შრომა, იგივეა რაც, გათავისუფლდე ტანჯვისგან.

ეს იმას არ ნიშნავს, რომ არაფერი ვაკეთოთ. არამედ, გულისხმობს ცხოვრების ახალი სტილის შექმნის საჭიროებას, დაფუძნებულს ‘’თამაშზე’’. სხვა სიტყვებით – ‘’ლუდისტურ’’1 ანუ ‘’მოთამაშე’’ არსებობას: გულკეთილობას; მეგობრობას; ერთიანობას; ერთგვარ, ცხოვრების ხელოვნებასაც კი. ამ შემთხვევაში, ‘’თამაში’’ უფრო მეტს ნიშნავს, ვიდრე უბრალოდ, ბავშვის გართობას, როგორი მნიშვნელოვანიც არ უნდა იყოს, ეს უკანასკნელი. მე მოგიწოდებთ, ნებაყოფლობით ურთიერთ-დამოკიდებული სიუხვისა და სიხარულის, თანაზიარი თავგადასავლისკენ. თამაში არ არის პასიური დასვენება. ეჭვსგარეშეა რომ დღეს, როგორი შემოსავალი თუ პროფესიაც არ უნდა გვქონდეს, ყველასთვის ჩვეულია სიზარმაცე და უსაქმობისკენ მიდრეკილება. მაგრამ, როგორც კი შრომისგან მოგვრილი გამოფიტვა გაივლის, თითოეული ადამიანი უპირატესობას მიანიჭებს ქმედებას. ორივე – ‘’ობლომოვობაც’’ და ‘’სტახანოველობაც’’, ერთი მედლის ორი მხარეა.

ლუდისტური ცხოვრება-თამაში, ვერ ეგუება დღეს არსებულ რეალობას. მით უარესი, ‘’რეალობისთვის’’- ამ შავი ხვრელისთვის, რომელიც თითქმის მთლიანად შლის ზღვარს ცხოვრებასა და გადარჩენას შორის. რეალობა, მთელ ცხოვრებას, მის მცირედ ნაწილსაც კი შთანთქავს. საინტერესოა, ან იქნებ არც ისე, რომ ყველა ძველ იდეოლოგიას, როგორებიცაა მარქსიზმი და ანარქიზმის 2 ბევრი მიმდინარეობა, განსაკუთრებული გატაცებით სჯერათ შრომის, რადგან სხვა რამის ნაკლებად თუ სწამთ.

ლიბერალები მიუთითებენ, ყოველგვარი დისკრიმინაციის გაუქმების აუცილებლობაზე სამუშაოზე აყვანისას – მე ვამტკიცებ, რომ თავად სამსახურია გასაუქმებელი; კონსერვატორები მხარს უჭერენ შრომის უფლების შესახებ კანონმდებლობას – მე მხარს ვუჭერ ზარმაცობის უფლებას კარლ მარქსის მეამბოხე სიძის, პოლ ლაფარგის 3 მსავსად; მემარცხენეები ითხოვენ საყოველთაო დასაქმებას – მე, ისევე როგორც სურეალისტები, იმ განსხვავებით რომ არ ვხუმრობ, ვითხოვ სრულ დაუსაქმებლობას; ტროცკისტები მოუწოდებენ პერმანენტული რევოლუციისკენ, მე – ლხინისკენ.  Continue reading ბობ ბლექი – შრომის გაუქმება

ნაწყვეტი ერიხ ფრომის წიგნიდან “სიყვარულის ხელოვნება”

III.  სიყვარული და მის დეზინტეგრაცია თანამედროვე დასავლურ საზოგადოებაში

თუ სიყვარული არის მოწიფული, პროდუქტიული ადამიანის უნარი, გამოდის, რომ ნებისმიერ მოცემულ კულტურაში მცხოვრებ ინდივიდში ეს უნარი დამოკიდებულია გავლენაზე, რომელიც ამავე კულტურას ჩვეულებრივ ადამიანზე აქვს. თუ ჩვენ ვისაუბრებთ სიყვარულზე თანამედროვე დასავლურ კულტურაში, უნდა დაისვას კითხვა, უწყობს თუ არა ხელს დასავლური ცივილიზაციის სოციალური სტრუქტურა და მისგან შობილი სული სიყვარულის განვითარებას. ამ შეკითხვის დასმა და მასზე უარყოფითი პასუხის გაცემა ერთია. დასავლური ცხოვრების არც ერთ ობიექტურ დამკვირვებელს არ დაუყენებია ეჭვქვეშ ის, რომ – ძმური, დედობრივი და ეროტიკული სიყვარული არის შედარებით იშვიათი ფენომენი და მისი ადგილი დაკავებული აქვს ფსევდოსიყვარულის ურიცხვ ფორმას, რომლებიც სინამდვილეში სიყვარულის დეზინტეგრაციის გამოხატულება გახლავთ.

კაპიტალისტური საზოგადოება ერთის მხრივ ეფუძნება პოლიტიკური თავისუფლების პრინციპს, ხოლო მეორე მხრივ – ბაზარს, როგორც ყველა ეკონომიკურ და, მაშასადამე, სოციალურ ურთიერთობათა რეგულატორს. სამომხმარებლო ბაზარი განსაზღვრავს პირობებს, რომლის მიხედვითაც ხდება საქონლის გაცვლა, შრომითი ბაზარი არეგულირებს სამუშაო ძალის ყიდვასა და გაყიდვას. გამოსადეგი ნივთები, ისევე როგორც გამოსადეგი ადამიანური ენერგია გარდაიქმნება საქონლად, რომლის გაცვლაც ხდება საბაზრო პირობებში. Continue reading ნაწყვეტი ერიხ ფრომის წიგნიდან “სიყვარულის ხელოვნება”

თორნიკე ჩივაძე – ჰარუნ ფაროკის კინო და წარმოების წესი

კადრი ფილმიდან - დაკვირვება და იდენტიფიკაცია 2003 წ  - ერთის მხრივ ასახულია სამუშაო მანქანსთან მუშაობა, მეორეს მხრივ გაშვებული დისტანციური რაკეტა. ამ კადრების პარალელურად ისმის მთხრობელის ხმა  „უნდა არსებობდეს რაღაც კავშირი წარმოებასა და განადგურებას შორის "
კადრი ფილმიდან – დაკვირვება და იდენტიფიკაცია 2003 წ – ერთის მხრივ ასახულია სამუშაო მანქანსთან მუშაობა, მეორეს მხრივ გაშვებული დისტანციური რაკეტა. ამ კადრების პარალელურად ისმის მთხრობელის ხმა
„უნდა არსებობდეს რაღაც კავშირი წარმოებასა და განადგურებას შორის “

ჰარუნ ფაროკი 1944 წელს გერმანიის მიერ ოკუპირებულ ჩეხეთის ქალაქ ახალ იჩინში დაიბადა, მან ბავშობა ინდონეზიაში გაატარა ხოლო განათლება გერმანიაში მიიღო. 1966 წელს ის აბარებსგერმანული კინოსა და ტელევიზიის ბერლინის აკადემიაში საიდანაც მას პოლიტიკურიაქტივიზმისთვის აგდებენ, ამ პერიოდში იღებს მოკლე მეტრაჟიან „აგიტპოპ“ ფილმს – „თავჯდომარის სიტყვები“ TheWords of the Chairman (1967).  საინტერესოა, რომ ფილმისგადაღებაში მონაწილეობას იღებდნენ  ოტო შილი და ჰოლგერ მაინსი – პირველი გერმანიისშინაგან საქმეთა მინისტრი გახდა, ხოლო მეორე „წითელი არმიის ფრაქციის“  წევრი და ციხეშიდაიღუპა.  ფაროკი თვის საქმიანობასთან ერთად აქვეყნებდა კრიტიკულ წერილებს ჟურნალ»Filmkritik« (1974 – 1984) ში,  მას ფულის გამომუშავებისთვის უწევდა ტელევიზიებში დასხვადასხვა კომერციულ პროგრამებში მუაობა, თუმცა უნდა ითქვას , რომ ეს მისთვის სამუშაო მატერიალის ძიების პროცესიც იყო, რადგანაც ის თავის ფილმებში იყენებდა სატელევიზიო და კომერციული ინდუსტრიის მასალას .

„ის კიარაა მნიშვნელოვანი თუ რა არის სურათში/ხატში, არამედ ის თუ რა დგას მის უკან. ამისდა მიუხედავად ზოგი გვაჩვენებს სურათს როგორც  რაღაცის მტკიცებულებას რაც არ შეიძლება დამტკიცდეს სურათით „ – ჰარუნ ფაროკის ეს სიტყვები ბევრნაირად შეიძლება იქნას ინტერპრეტირებული, თუმცა მისი შემოქმედება ყველაზე უკეთესი მისი ნამუშევრების გაცნობა და დაკვირვებაა – არსისა და გამოვლინების არათანხვედრობითობის ჩვენება ფაროკის მთავარი მეთოდია სურათ / ხატებთან ურთიერთობაში.  ფაროკი „სურათ-ხატების“ არქეოლოგია, როგორც მას ხშირად უწოდებენ და არა მწარმოებელი, როგორც ის  ერთ-ერთ ინტერვიუში ამბობს ,,იქიდან გამომდინარე, რომ უკვე არსებობს მრავალი ხატი/სურათი, მე დაკარგული მაქვს მოტივაცია, შევქმნა ახლები; მე ვამჯობინებდი  მანამდე არსებული სურათების განსხვავებული დანიშნულებით გამოყენებას. ”. ფაროკის მეორე ძირითადი მეთოდია არა-ნარატიული  მატერიალის (მაგალითად სათვალთვალო კამერის ჩანაწერი)  გადამუშავებადა ნარატიულ მატერიალად გადაწყობა. Continue reading თორნიკე ჩივაძე – ჰარუნ ფაროკის კინო და წარმოების წესი

ალექსანდრე ბერკმანი – ანარქიზმის ანბანი

Alexander_Berkman_1x

თავი 3: კანონი და სახელმწიფო.

დიახ, მართალი ხართ: კანონი კრძალავს ქურდობას.

თუ მე მოგპარავთ რაიმეს, თქვენ შეგიძლიათ დაურეკოთ პოლიციელს, რომელიც დამაპატიმრებს. კანონი დასჯის ქურდს, სახელმწიფო კი დაგიბრუნებთ მოპარულ საკუთრებას (თუ, რა თქმა უნდა, ეს შესაძლებელია), რადგან კანონი კრძალავს ქურდობას. ის ამბობს, რომ არავის აქვს უფლება ხელჰყოს შენი ქონება შენი ნებართვის გარეშე.

თუმცა, შენი დამქირავებელი იღებს შენი შრომის პროდუქტს. შრომით წარმოებულ მთელ სიდიდრეს კაპიტალისტები თავიანთ საკუთრებად აქცევენ.

კანონი ამბობს, რომ დამქირავებელს არაფერი მოუპარავს, ვინაიდან მისთვის პროდუქტის გადაცემა, შენი თანხმობით მოხდა. შენ თავად დათანხმდი შენს ბოსთან გარკვეულ საფასურად მუშაობას, იმ პირობით, რომ ის შრომის პროდუქტს მიიღებდა. ვინაიდან შენ დათანხმდი ამას, კანონის თქმით, შენი დამქირავებელი ქურდი არ არის.

მაგრამ, ნუთუ მართლა დათანხმდი?

როდესაც მძარცველი შუბლზე იარაღს მოგადებს, მას ყველაფერ ღირებულს მისცემ. დიახ, შენ დათანხმდი, მაგრამ იმ მიზეზით, რომ თავის შველა არ შეგიძლია, მისმა იარაღმა გაიძულა ასე მოქცეულიყავი. Continue reading ალექსანდრე ბერკმანი – ანარქიზმის ანბანი

მონეტარული სისტემა და მოდიფიკაციები

joker-burning-money

სილვიო გეზელი იყო ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვანი ანარქისტი თეორიტიკოსებიდან ვინც განიხილა ეკონომიკური საკითხები. დღეს, ფინანსური კრიზისის ფონზე, ბევრი ადამიანი ეთანხმება და აღიარებს მისი იდეების სისწორეს, ეს საკმაო მიზეზია იმისათვის რომ შემოგთავაზოთ  ეკონომიკის სილვიო გეზელისეული კრიტიკული განხილვა.

უპირველეს ყოვლისა, განვიხილოთ რას წარმოადგენს მონეტარული სისტემა.

Amelie Lanier

 

  1. გაცვლის თეორია

„ბაზარი“ არის ის ადგილი სადაც იცვლება „საქონელი“, თუ გინდათ რომ იყიდოთ რაღაც ბაზარზე – იქნება ეს მცირე, ადგილობრივი, დიდი მსოფლიო ბაზარი თუ e-bay – შეძენის პროცესში მყისიერად უნდა გასცეთ სანაცვლოდ რაიმე. თუ თქვენ არაფერი არ გაქვთ, არც შეგიძლიათ რაიმე მიიღოთ, არ შეგიძლიათ დაიკმაყოფილოთ ის მოთხოვნილებები, რაც გაქვთ.
ამავე დროს, ჩვენ გვაქვს კერძო საკუთრების სისტემა რომელიც ადამიანების უმეტესობას უსპობს შესაძლებლობას რომ აწარმოონ რაიმე. ადამიანების უმეტესობას არ აქვს მიწა რომელიც შეუძლიათ გამოიყენონ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებით. მათ არ აქვთ სახელოსნოები, სადაც შეუძლიათ შექმნან რაიმე. მათ არ აქვთ სამუშაო იარაღები და ინსტრუმენტები, არ აქვთ ტექნიკა. მათ არ აქვთ სახლი, მათ ქოხის აშემებოს იფლებაც კი არ აქვთ ტყეში რომ იცხოვრონ. იმისათვის რომ მიიღონ საკვები, თავშესაფარი თუ სამომხმარებლო პროდუქტი, მათ უნდა გასცენ სანაცვლოდ რაღაც – ამ სისტემაში ეს არის ფული. თუმცა, არაფრით იქნება უკეთესი რომ ყველა სახის გასაცვლელი ობიექტები იქნეს ნებადართული ან მოთხოვნილი ბაზრისთვის, იმიტომ რომ ისინი ასევე არ აქვთ ადამიანების უმეტესობას. ადამიანების უმეტესობას უბრალოდ წართმეული აქვს შესაძლებლობა შექმნას რაიმე ღირებული.
არსებობს მრავალი თეორია მსოფლიოს მოსახლეობის შიმშილის გასამართლებლად, ისინი განმარტავენ თუ რატომ  არის რომ, მსოფლიოს მოსახლეობის 12.5%(დაახლოებით 842 მილიონი ადამიანი) იმყოფება შიმშილის ქვედა ზღვარზე, ან რატომ კვდება ყოველწლიურად დაახლოებით 3.1 მილიონი ბავშვი შიმშილის გამო. ყველა ეს თეორია თუ ახსნა არის სიცრუე. ადამიანები იმიტომ შიმშილობენ ან იხოცებიან შიმშილის გამო რომ სხვა მოთხოვნებთან ერთად, ისინი ვერ აკმაყოფილებენ კაპიტალიზმის მთავარ მოთხოვნას: „იმისათვის რომ მიიღო რაღაც, შენ უნდა გქონდეს რაღაც რომ გასცე სანაცვლოდ.“ ამ თეორიებში აქცენტს აკეთბენ ლოჯისტიკურ და დისტრიბუციულ პრობლემებზე, ბუნებაზე და მის თავისებურებებზე, ადამიანის ბუნებაზე, მის სიხარბეზე და ა.შ. რეალურად კი ესაა სახელმწიფოს ბრალი, რომელსაც ყოველთვის ახასიათებს კორუფცია და მიდრეკილია მისკენ, ასევე კაპიტალიზმის, რომელიც თვის მხრივ დაცულია სახელმწიფოს მიერ, და მისი პირდაპირი დამსახურებაა(ასევე სახელმწიფოსი) რომ არსებული საზოგადოება არის კონტრასტულად დაყოფილი, 85 უმდიდრესი ადამიანი ფლობს იმდენივე სიმდიდრეს რამდენსაც მსოფლიო მოსახლეობის უღარიბესი ნახევარი ერთად აღებული(დაახლოებით 3.5 მილიარდი ადამიანი). ეს არის ახალი მსოფლიო წესრიგი, სადაც ერთი მხარე ფუფუნებაში ცხოვრობს და მეორე კი სიღატაკეში ღაფავს სულს. Continue reading მონეტარული სისტემა და მოდიფიკაციები

დევიდ გრებერი – აბსურდული სამუშაოების ფენომენზე

OLYMPUS DIGITAL CAMERA1930 წელს, ჯონ მეინარდ კეინზის პროგნოზის მიხედვით, საუკუნის დასასრულს ტექნოლოგიები საკმარისად განვითარდებოდა, იმისათვის რომ დიდი ბრიტანეთისა და შტატების მსგავს სახელმწიფოებს 15 საათიანი სამუშაო კვირისთვის მიეღწიათ. ყველანაირი საფუძველი არსებობს, იმის დასაჯერებლად რომ ის მართალი იყო. დღევანდელი ტექნოლოგიის საშუალებით ჩვენთვის ეს სავსებით შესაძლებელია. და ამის მიუხედავათ, ეს ასე არ მოხდა. ნაცვლად ამისა, სწორედ ტექნოლოგიებმა შექმნა პირობები, იმისთვის რომ ყველამ უფრო მეტი იმუშავოს. ამის მისაღწევად საჭიროა შეიქმნას უმიზნო სამუშაოები. ევროპაში და განსაკუთრებით ჩრდილოეთ ამერიკაში, უამრავი ადამიანი მთელს თავის სამუშაო დროს ხარჯავს ისეთ საქმიანობაში, რომლის შესრულების საჭიროებასაც ის ვერ ხედავს. ეს სიტუაცია მათთვს იწვევს ღრმა მორალურ და სულიერ ზიანს. ეს არის ჭრილობა ჩვენს კოლექტიურ სულზე. თუმცა ამაზე ფაქტიურად არავინ საუბრობს. Continue reading დევიდ გრებერი – აბსურდული სამუშაოების ფენომენზე