Tag Archives: კომუნიზმი

მიხეილ ბაკუნინი: სოციალიზმი სახელმწიფოს გარეშე – ანარქია

საფრანგეთის რევოლუციის მონაპოვარი

Mikhail_Bakunin_Wikipedia

რევოლუციამ ადამიანებს აჩუქა თავისი სახარება – არა მისტიკური, არამედ რაციონალური, არა სამოთხიდან გამოგზავნილი, არამედ – დედამიწაზე დაწერილი, არა წმინდა, არამედ ადამიანური – ადამიანის უფლებების სახარება , რომელიც აცხადებდა, რომ ყოველი ადამიანი თანასწორია და ყველა იმსახურებს თავისუფლებას. სწორედ ამის შემდეგ გაიღვიძა ყველა  ცივილიზებულმა ადამიანმა –  ისინი გათავისუფლდნენ ქრისტიანული ოპიუმის ზემოქმედებისგან და დაუსვეს თავს ერთი მარტივი კითხვა – ჰქონდათ თუ არა თავისუფლების, თანასწორობის და ადამიანობის უფლება.

მას შემდეგ, რაც ეს შეკითხვა დაისვა, ადამიანები, რომლებიც თავიანთი ინსტინქტების მიხედვით მოქმედებდნენ, მიხვდნენ, რომ მათი ემანსიპაციის, უფრო ზუსტად კი მათი ადამიანებად გადაქცევის პროცესში ყველაზე მნიშვნელოვანი ეკონომიკური მდგომარეობა იყო. „პური არსობისა“ მათთვის იყო უმთავრესი საკითხი, რადგან, როგორც არისტოტელემ აღნიშნა, იმისთვის, რომ ადამიანმა იფიქროს და იყოს თავისუფალი, ის უნდა გათავისუფლდეს ყოველდღიური საზრუნავისგან. ბურჟუები,რომლებიც მატერიალიზმის წინააღმდეგ ხმაურიან განცხადებებს აკეთებენ, თვითონ სულაც არ ახორციელებენ თავიანთ ნაქადაგებ იდეებს რეალობაში. Continue reading მიხეილ ბაკუნინი: სოციალიზმი სახელმწიფოს გარეშე – ანარქია

ვეფხვია მანია – შრომა და წარმოება

26908_103052356392746_100000639450517_85423_7777161_n

საზოგადოების განვითარების საფუძველს კონკრეტული ადამიანის თავისუფლება (შესაძლებლობა აკეთო ის რაც გინდა) წარმოადგენს. ნებისმიერ სოციალურ პროექტში პირველ რიგში გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ის, რომ ადამიანი ბიოლოგიური ორგანიზმია. ამიტომაც მას იმისათვის, რომ იმოქმედოს, გამრავლდეს და იაზროვნოს, სჭირდება საკვები. მომავალ სოციალურ სისტემაში წარმოება ისე უნდა იყოს მოწყობილი და ორგანიზებული რომ არ იყოს ადმიანის თავისუფლება შეზღუდული.

საბჭოთა კავშირში გავრცელებული ლოზუნგი, „შრომამ შექმნა ადამიანი“, სადაც შრომა წარმოადგენს ღმერთის ჩანაცვლებას და მთელი ეკონომიკაც საბჭოთა კავშირში ამ რელიგიით იმართებოდა. ამ რელიგიამ შობა სტახანოველთა მრევლი. ადამიანისა და ცხოველის მთავარ განმასხვავებელ ნიშნად შრომის უნარი იყო გამოცხადებული, როცა შრომა წარმოადგენს მხოლოდ გადაწყვეტილების მიღების შემდგომ, მოთხოვნილების დაკმაყოფილებისათვის გაწეულ ძალისხმევას, რომელიც გამომდინარეობს რეფლექსიდან, რაც კი არ ასხვავებს ადამიანს ცხოველისგან, არამედ პირიქით, აერთიანებს. აქ ძალიან ნათლად ჩანს ის ფაქტი, თუ როგორ მიზანმიმართულად ერიდება ძალაუფლება აზროვნებისა და შემოქმედების, როგორც ადამიანსა და ცხოველს შორის არსებითად განმასხვავებელი უნარის აღიარებას. Continue reading ვეფხვია მანია – შრომა და წარმოება

ელიზე რეკლიუ – ანარქია

გაზ. „მუშის“ ჯგუფის გამოცემა. ელექტრომბეჭდავი ”გუტენბერგი”. თბილისი, 1906

_____________
* ეს ბროშურა წარმოადგენს შინაარს იმ მოხსენებისას, რომელიც უნდა წაკითხულიყო ერთ მასონურ ლოჟაში 1894 წელს.

1011

ანარქია არ არის ახალი თეორია. თვით სიტყვა „მთავრობის უარყოფის“ „უუფროსოდ არსებული საზოგადოების“ აზრით ძველია და პრუდონზე ადრე იყო ხმარებაში.

სიტყვის მომდინარეობის კითხვა არც ისე საყურადღებოა. არსებობდა „აკრატები“ (მმართველობის უარის მყოფელნი) ანარქისტებამდეც, და თვით აკრატებმა თავიანთი მეცნიერული სახელი გამოიგონეს მხოლოდ მას შემდეგ, როდესაც მრავალი მათი მოდგმა ერთი მეორეს მოჰყვნენ. ყოველთვის იყვნენ თავისუფალი კაცები, რომელთაც კანონები ეზიზღებოდათ, რომელთაც არავითარი უფლობა არ სწამდათ და რომლებიც სცხოვრობენ მხოლოდ თავისი არსებობის უფლებით, თავის გონების ბრძანებით. ის კი არა პირველ-ყოფილ ხანებშიც კი ყველგან ვხედავთ გვარებს, რომლებიც შესდგებიან თვითმართველ კაცებისაგან, რომლებსაც არ ჰქონდათ არავითარი დაძალებული კანონები, არავითარი სამართი ყოფაქცევისა, გარდა „თავისი სურვილისა და კეთილი ნებისა“, რაბლესი არ იყოს.

მაგრამ თუმცაღა ანარქია ისეთი ძველია, როგორც თვით კაცობრიობა, მიუხედავად ამისა მის თანამედროვე წარმომადგენლებს შემოაქვთ სამყაროში რაღაც ახალი. ამათ კარგად აქვთ შეგნებული მიზანი, რომელსაც უნდა მიაღწიონ, და სადაც კი არიან, ისინი ყველა ერთსულოვნად მიისწრაფვიან თავისი იდეალისაკენ, რომელიც შესდგება მთავრობის უარის ყოფაში, რაგვარი ფორმისაც უნდა იყოს ის. ოცნება მსოფლიო თავისუფლებაზე აღარ არის უკვე წმინდად ფილოსოფიური და ლიტერატურული უტოპია, როგორც ის იყო მზის ქალაქის და იერუსალიმის ძველი დამაარსებლებისათვის; ის გახდა მოქმედი ძიება ცოცხალი სინამდვილისა მრავალ კაცებისათვის, რომლებიც ერთგულად, მწყობრად და მედგრად მუშაობენ ასეთი საზოგადოებრივი წყობილების წარმოსაშობად, რომელშიაც აღარ იქმნება მეტი არავითარი უფროსები, არ იქმნება ოფიციალური დამცველები ზნეობისა, არ იქმნება საპყრობილეების ზედამხედველები, არც ჯალათები, არც მდიდრები, არც ღარიბები, არამედ მხოლოდ ადამიანები, სწორი თავიანთი უფლებებით, ძმები, რომლებსაც თითოეულად ექნება თავისი ყოველდღიური წილი საარსებო პურისა და რომლებიც იცხოვრებენ მშვიდობაში და თანხმობაში არა კანონების ეგრედ წოდებულ მორჩილებაში, რომელსაც საშინელი სასჯელი მოჰყვება ურჩთათვის, არამედ სხვისი ინტერესების საყოველთაო პატივისცემაში ბუნების კანონების მეცნიერული საფუძველით. Continue reading ელიზე რეკლიუ – ანარქია

პეტრე კროპოტკინი – მეამბოხის წერილები

garekanik

I. დღევანდელი ვითარება

ეჭვი არ არის, რომ ჩვენ დიდი ნაბიჯებით მივექანებით რევოლუციისაკენ. ის ჯერ ერთ ქვეყანაში იფეთქებს და შემდეგ, როგორც ეს 1848 წელს იყო, გადავა მეზობელ მხარეებში, მოედება მთელ ქვეყანას და გარდაქმნის თანამედროვე საზოგადოებას, რომელსაც დაუმკვიდრებს ცხოვრების ახალ საფუძვლებს.

შესანიშნავია, რომ ეს ნაწინასწარმეტყველევი აქვთ განთქმულ გერმანელ ისტორიკოს გერვენუსს და იტალიელ ფილოსოფოს ფერარს. მათ პირდაპირ აქვთ ნათქვამი, რომ მეცხრამეტე საუკუნის დასასრულს აუცილებელია დიდი რევოლუციაო.

გადაჰხედეთ იმას, რაც ბოლო ოც წელიწადში ხდებოდა თქვენს გარშემო და დარწმუნდებით, რომ თანამედროვე ცხოვრების ათასგვარ მოვლენათა შორის ორი რამ ჩანს ძალიან ცხადად:

1) ხალხის გამოღვიძება და

2) სრული ზნეობრივი, გონებრივი და ეკონომიკური გაკოტრება მართველი კლასისა და სულთმობრძავი, ამაო ცდა ქონების პატრონების მიერ ხელი შეუშალონ ხალხის ამ გამოღვიძებას… დიახ, ხალხის გამოღვიძებას!

____

ქარხნების სულმხუთავ დარბაზებში, ბნელსა და ნესტიან სარდაფებში, მტვრიან ჩარდახებში და მადანთა შავ-ბნელ მაღაროებში, აი სად იჭედება დღეს ის ახალი ძალა, ის ახალი ხალხი, რომლის ერთი გახსენება თმას ყალყზე უყენებს ყოვლისშემძლე ბურჟუა-ბიუროკრატებს, მაშინ როდესაც მთელი ქვეყნის საუკეთესო რეფორმატორნი მხოლოდ ამ ბნელ ხალხში ეძებდნენ და პოულობდნენ კიდეც თავიანთი მაღალი სულის საუკეთესო მისწრაფებათა აღფრთოვანებას… არავისთვის არის დღეს საეჭვო, რომ სწორედ ამ შავ ბრბოში იბადება და ინასკვება ის ძირითადი კითხვები სოციალურის, ეკონომიკისა და პოლიტიკური წეს-წყობილებისა, რომლებიც აუცილებლად უნდა გადაწყდეს და განხორციელდეს კიდეც ახლო მომავალში სრული თავისი სიმართლითა და სიდიადით… Continue reading პეტრე კროპოტკინი – მეამბოხის წერილები

ბობ ბლექი – ანარქია აბიტურიენტებისთვის

ინტერვიუ ბობ ბლექთან

1.    რა არის ანარქიზმი? რა არის ანარქია? ვინ არიან ანარქისტები?

ანარქიზმი – ეს არის პოლიტიკურ-ფილოსოფიური მიმდინარეობა, რომელიც გამოდის იდეით, რომ სახელმწიფო, ხელისუფლება, მთავრობა არ არის საჭირო. საზოგადოებას შეუძლია საკუთარი თავის მართვა თვითორგანიზებისა და ურთიერთთანამშრომლობის გზით. თვითმმართველობა ყველგან!

ანარქისტები – ხალხი, რომელთაც სწამთ თავისუფლების. საუბარია ჭეშმარიტ თავისუფლებაზე, და არა იმ ილუზიაზე, რომელსაც უწოდებს „თავისუფლებას“ სახელმწიფო და მას დაქვემდებარებული მედია. მოვიყვან ჟაკ ფრესკოს ციტატას: „როდესაც გესმის სიტყვა „თავისუფლება“ და „დემოკრატია“ , ფრთხილად! იმიტომ, რომ ჭეშმარიტად თავისუფალ საზოგადოებაში არავის სჭირდება შეგახსენოს, რომ თავისუფალი ხარ“. აქედან გამომდინარე, თავისუფლება არ არის სხვა სახელმწიფოზე დამოუკიდებლობა, როდესაც საკუთარი სახელმწიფოს ტყვეები ვართ. არ აქვს მნიშვნელობა მთავრობას, ხელისუფლება მუდამ იცვლება, მაგრამ რეალურად ყველაფერი ისევ უცვლელი რჩება, რადგან თვით სისტემაა უცვლელი! Continue reading ბობ ბლექი – ანარქია აბიტურიენტებისთვის

ერიკო მალატესტა – არც დიქტატორები, არც დემოკრატები

errico-malatesta

თეორიულად დემოკრატია ნიშნავს სახალხო მმართველობას, მმართველობის ისეთ ფორმას, რომელიც თითოეული ინდივიდის ძალისხმევაზეა დაფუძნებული. დემოკრატია ადამიანს აძლევს სიტყვისა და არჩევნის თავისუფლებას, ამ არჩევნისა და უფლებების აღმასრულებელი ორგანოს მონიტორინგისა და საჭიროების შემთხვევაში  მექანიზმის დესტრუქციის უფლებას.

ამ თეორიულ ვარაუდს მივყავართ დასკვნამდე, რომ ინდივიდებს, რომლებიც ამავდროულად საზოგადოების შემადგენელი ელემენტებია, აქვთ თავისუფალი შესაძლებლობა, თავად ჩამოაყალიბონ საკუთარი აზრი და გამოხატონ ის ნებისმიერი საკითხის შესახებ. ეს გულისხმობს ინდივიდის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ დამოუკიდებლობას, მაშასადამე ყველა იძულებულია საკუთარი ნება და არჩევანი საზოგადოებრივ გადაწყვეტილებად აქციოს. Continue reading ერიკო მალატესტა – არც დიქტატორები, არც დემოკრატები