პიტერ გელდერლოოსი – როგორ იცავს არაძალადობა სახელმწიფოს

წინამდებარე თარგმანი წარმოადგენს ორ ქვეთავს პიტერ გელდერლოოსის წიგნიდან “როგორ იცავს არაძალადობა სახელმწიფოს”.

piter-gelderloosi-aradzaladoba (PDF, 51 გვერდი)

არაძალადობრივი მეთოდები ტაქტიკურად და სტრატეგიულად სუსტია

არაძალადობრივი აქტივისტები თავიანთ მცდელობებში, გამოჩდნენ უფრო სტრატეგიულები, ხანდახან სრულად უგულვებელყოფენ რეალური სტრატეგიების დასახვას და გამბედავი სიმარტივით ასკვნიან, რომ ‘ძალადობა სახელმწიფოს ძლიერ მხარეს წარმოდგენს. ჩვენ გვჭირდება მივყვეთ ნაკლები წინააღმდეგობის გზას და დავარტყათ მათ იქ, სადაც სუსტები არიან’. უკვე მოვიდა დრო მოვახდინოთ განსხვავება სტრატეგიზირებასა და სლოგანიზირებას შორის და ცოტა უფრო დახვეწილი მეთოდები წამოვწიოთ წინ.

უპირველეს ყოვლისა დავიწყოთ გარკვეული განმარტებების გაკეთებით. (თითოეული ტერმინის გამოყენება, რასაც აქ წარმოვადგენ, არ არის უნივერსალური, მაგრამ, რამდენადაც მათ ჩვენ მეტნაკლებად სტაბილურად ვიყენებთ, ეს განმარტებები ჩენი მიზნებისათვის საკმაოდ ადეკვატური იქნება). სტრატეგია არ წარმოადგენს საბოლოო მიზანს, არც სლოგანს ან აქტივობას. ძალადობა არ არის სტრატეგია და შესაბამისად არ არის არაძალადობა.

ეს ორი ტერმინი (ძალადობა და არაძალადობა) თვალნათლად არის ის საზღვრები, რაც განთავსებულია გარკვეული ტაქტიკების გარშემო. ტაქტიკების ლიმიტირებული რაოდენობა რასაკვირველია ზღუდავს შესაძლებელი სტრატეგიების რაოდენობას, თუმცა ტაქტიკები ყოველთვის უნდა გამომდინარეობდნენ სტრატეგიებისაგან, ხოლო სტრატეგიები ჩვენი საბოლოო მიზნებისაგან. სამწუხაროდ, ბოლო პერიოდია, ადამიანები ამის საპირისპიროდ მოქმედებენ. ისინი ახდენენ უკვე ჩვევაში გამჯდარი ტაქტიკების განხორციელებას ან ახდენენ ტაქტიკების ქცევას სტრატეგიად, საბოლოო მიზნების მხოლოდ ბუნდოვანი შეფასების შედეგად. Continue reading პიტერ გელდერლოოსი – როგორ იცავს არაძალადობა სახელმწიფოს

ნესტორ მახნო – ბრძოლა სახელმწიფოს წინააღმდეგ და სხვა ესეები

წინამდებარე ტექსტი შეიცავს ქართულად თარგმნილ 8 ესეს უკრაინელი ანარქო-კომუნისტისა და პარტიზანის, ნესტორ მახნოს დაწერილი ესეების (18) კრებულიდან, რომელიც ეხება მის გამოცდილებას რევოლუციაში და აგრეთვე ორგანიზაციულ საკითხებს. სრული ანთოლოგია ინგლისურად გამოსცა AK პრესმა 1996 წელს ალექსანდრე სკირდას რედაქტორობითა და მისი საინტერესო ბოლოსიტყვაობით.

nestor-makhno-saxelmwifos-winaagmdeg (PDF, 17 გვერდი)

უნგრეთი 1956 – ნიკ ჰიტი

ტექსტი აღწერს უნგრელ მუშათა რევოლუციის ისტორიას კომუნისტური დიქტატურის წინააღმდეგ, რომლის დროსაც გამოცხადებული იყო საყოველთაო გაფიცვა და მთელი ქვეყნის მასშტაბით ჩამოყალიბდა მუშათა საბჭოები. ქალაქებში მუშები შეიარაღდნენ და შეუერთდნენ ჯარისკაცებს, თუმცა საბოლოოდ დამარცხდნენ საბჭოთა ტანკების მიერ.

ჩვენ არ ვიხსენებთ 1956 წლის აჯანყებას ნოსტალგიის გამო: 1956 წლის უნგრეთი წარმოადგენს ჩინებულ მაგალითს, თუ როგორ შეუძლია თვითორგანიზებულ მუშათა კლასს ძალაუფლებისთვის ბრძოლა. ამ მოვლენას ორმაგად მნიშვნელოვანს ხდის ის გარემოება, რომ მოხდა სწორედ ერთ-ერთ მითიურ „მუშათა სახელმწიფოში“.  ამ აჯანყებამ ბევრს უჩვენა კაპიტალიზმისა და საბჭოთა კომუნიზმის – [იგივე სახელმწიფო კაპიტალიზმის] ალტერნატივა და წააქეზა ნამდვილი რევოლუციური პოლიტიკის მატარებელი მოძრაობები.

„ფაშისტები“

მეორე მსოფლიო ომის დასასრულს, როდესაც საბჭოთა არმია შევიდა აღმოსავლეთ ევროპაში, მას რეალურად არ გაუთავისუფლებია მუშები და გლეხები. გაბატონებული სისტემა აგრძელებდა არებობას, სტალინი კი მხარს უჭერდა რეაქციულ მთავრობებს. 1919 წლიდან მეორე მსოფლიო ომის დასასრულამდე უნგრეთი იტანჯებოდა ადმირალ ჰორტის ფაშისტური რეჟიმის ქვეშ, რომელმაც დახოცა ათასობით ადამიანი და გააგზავნა 400 000 ებრაელი ნაცისტურ კონცენტრაციულ ბანაკებში. 1944 წელს წითელმა არმიამ „გაანთავისუფლა“ უნგრეთი და დანიშნა ახალი მთავრობა, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა უნგრეთის არმიის მთავარსარდალი ბელა მილკოსი, კაცი, რომელიც დაჯილდოებული იყო რკინის ჯვრით ადოლფ ჰიტლერის მიერ. კომუნისტურმა პარტიამ მალევე დაიწყო უნგრეთის მთავრობაში შეღწევა. მან ხელში ჩაიგდო შინაგან საქმეთა სამინისტრო და უნგრეთის საიდუმლო პოლიცია – AVO. უნგრეთის მუშათა კლასს ყოველთვის სძულდა AVO მკვლელობებისა და წამების არცთუ იშვიათი პრეცენდენტების და უნგრულ საზოგადოებაში პრივილეგიური პოზიციის გამო. AVO-ს თანამშრომლის ხელფასი 12-13-ჯერ აღემატებოდა რიგითი მუშის საშუალო ხელფასს. Continue reading უნგრეთი 1956 – ნიკ ჰიტი

ნიცშეს მორალის გენეალოგია – ედუარდ კრეიგი

წ ი ნ ა ს ი ტ ყ ვ ა ო ბ ა

1844 წლის დღევანდელ დღეს, 14 ოქტომბერს დაიბადა გერმანელი ფილოსოფოსი ფრიდრიხ ნიცშე. ამ დღესთან დაკავშირებით წარმოგიდგენთ გამომცემლობა სულაკაურის მიერ ქართულად თარგმნილი წიგნის, “ფილოსოფია: ძალიან მოკლე შესავალი”, დასკანერებულ ფრაგმენტს ნიცშეს მორალის გენეალოგიაზე. წიგნი დაწერილია ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამოცემათა სერიის “ძალიან მოკლე შესავალი”-ს ფარგლებში და რომლის “ანარქიზმიც” ჩვენ უკვე გამოვეცით ქართულად. წინამდებარე ტექსტში კრისტალიზებულია ნიცშეს აზრი ქრისტიანულ (და არა მარტო!) რელიგიაზე, მის მორალზე, და მორალის გენეალოგიაზე. ნამდვილად საინტერესო თეორიაა და გამოსადეგიც სოციალურ ფსიქოლოგიაში, აგრეთვე ეს თეორია ძალიან აქტუალურია “ტრენდული რელიგიებისა” და დღევანდელი ცივი ტექნოკრატიის ფონზე რეაქციულად აღმოცენებადი ათასი ჯურის გურუების გასაკრიტიკებლადაც, რომლებიც სრულ სიბეცეებს ქადაგებენ და არც მრევლის სიმცირეს უჩივიან. აიღეთ გია ეძგვერაძე მაგალითად. სხვათაშორის მისი ერთი ტექსტი ანარქისტულ ბიბლიოთეკაზეც დევს. თუმცა ანარქისტები იდეებს მივყვებით და არა ავტორიტეტებს!

მიუხედვად იმისა რომ ნიცშე ანარქისტების მიმართ კრიტიკული იყო და თავის მხრივ ანარქისტებიც აკრიტიკებდნენ მას, მათ მაინც ბევრი რამ აქვთ საერთო: ბაზრისა და სახელმწიფოს სიძულვილი, აგრეთვე ისეთი ადამიანის რწმენის, რომელიც “არც არავის ემონება და არც ბატონობს არავის”.

მაგრამ მორალის წარმოშობაზე ანარქისტებს განსხვავებული შეხედულება აქვთ. ყოველშემთხვევაში კროპოტკინის “ეთიკაში” განვითარებული პოსტულატები მორალს არ განიხილავს, როგორც მხოლოდ სოციალურ კონსტრუქციას და ის გადადის ბიოლოგიური ევოლუციის სფეროში. უფრო თანმიმდევრულობისთვის დავიწყოთ ქრისტიანობის მოკლე მიმოხილვით. Continue reading ნიცშეს მორალის გენეალოგია – ედუარდ კრეიგი

თამთა უგლავა – თანამედროვე სპირიტუალიზმი და ტრენდული რელიგიები


პანდემიისას სახლიდან მარტო მუშაობამ ყოველდღიური საქმე კიდევ უფრო შემხუთველად ერთფეროვანი გახადა. კორპორაციებმა შეამჩნიეს, რომ სახლიდან მომუშავე თანამშრომლები ატომიზირებულები და გაღიზიანებულები იყვნენ, უჭირდათ კონცენტრაცია და ენთუზიაზმის გამონახვა. ამ პრობლემის გადასაჭრელად საკონსულტაციო ფირმებმა ოფისებს რელიგიური რიტუალების დამკვიდრება შესთავაზეს. მათი ხედვით ტრადიციული რელიგიური ინსტიტუტები აღარ მუშაობენ და ადამიანები სულიერების ახალ წყაროს ეძებენ, რომელიც კორპორაციებმა უნდა შექმნან. ანუ, უსულო კორპორაციულ გარემოს ახალი, კორპორაციული სულიერება სჭირდება.
შეიქმნა სიწმინდის საკონსულტაციო ბუტიკი ფირმები – “წმინდა დიზაინის ლაბორატორია”, “რიტუალის დიზაინის ლაბორატორია” და “რიტუალისტი”. სიწმინდის კონსულტანტის მიზანია ოფისის თანამშრომლების ყოველდღიურ საქმიანობას რელიგიური დანიშნულება მისცეს და ამით მის რუტინას დამაკმაყოფილებელი, აღმატებული დანიშნულება შესძინოს. მაგალითად: რიტუალი ვებგვერდისთვის დომეინის (ან როგორც თავად ეძახიან “ციფრულ ღრუბლებში პირადი სივრცის”) შეძენისთვის, რიტუალი კორპორაციულ საფეხურზე დაწინაურებისთვის ან დაკრძალვის ცერემონიალი ჩავარდნილ პროექტებთან გამოსამშვიდობებლად.

გარდა ამისა, ბოლო რამდენიმე წელია საქართველოშიც ათეულობით იოგა-ცენტრი გაიხსნა, რომლებიც მომხმარებელს, როგორც ფიზიკურ, ასევე სულიერ სიჯანსაღეს ჰპირდებიან. წინამდებარე ნაშრომის, რომელიც აღებულია გამომცემლობა Carpe diem-ის მიერ 2020 წელს გამოცემული წიგნიდან “კრიტიკული ესეები კაპიტალიზმის შესახებ”, მიზანია მიმოიხილოს, თუ როგორ ერწყმის ერთმანეთს თანამედროვე, ალტერნატიული სპირიტუალიზმი და კაპიტალიზმი.

Tamta-Uglava-Shesavali-Trendul-Religiebshi (PDF, 27 გვერდი)

სადეპორტაციო მანქანის პირისპირ არალეგალური სიტუაციის დროს


ამ დოკუმენტის მიზანია საფრანგეთში მყოფ მიგრანტებს მიაწოდოს იურიდიული და პრაქტიკული ინფორმაცია იმის შესახებ თუ როგორ შეიძლება არარეგულარული სიტუაციის შემთხვევაში, თავიდან ავიცილოთ დაკავება და ქვეყნიდან გაძევება. იგი დაიწერა საკანონმდებლო ტექსტების შესწავლისა და სხვადასხვა პიროვნული გამოცდილების გაზიარების შედეგად. გამომდინარე იქიდან, რომ კანონმდებლობა ყოველთვის არ იძლევა მოქმედების საშუალებას წინააღმდეგობის გასაწევად, აქ მოცემული ზოგიერთი რჩევა ლეგალურ კადრს სცდება. ეს მოკლე გიდი საკმაოდ თავს უყრის მაქსიმალურ ინფორმაციას, მაგრამ აღწერილი პროცესები შეიძლება სხვაგვარად წარიმართოს სიტუაციისა და ადგილმდებარეობის მიხედვით. ამიტომაც, ის სრულყოფილად ვერ აღწერს ყველა მოსალოდნელ შემთხვევას.

ბევრი რამ დამოკიდებულია « გამართლებაზეც », იმაზე თუ რომელ პრეფექტურაში, პოლიციელთან, ადვოკატთან თუ მოსამართლესთან მოხვდებით, და თქვენი გამოცდილება შეიძლება განსხვავდებოდეს სხვისი გამოცდილებისგან.
ეს ბროშურა არ არის უბრალოდ გიდი იმათ საყურადღებოდ, ვისაც ქვეყნიდან გაძევების საფრთხე ემუქრება. ის ასევე წარმოადგენს საზღვრების წინააღმდეგ საბრძოლველ ერთ-ერთ ინიციატივას. საქმე გვაქვს, ერთდროულად, სახელმწიფოსგან თავის დასაცავად საჭირო ინსტრუმენტების გაზიარებასა და სახელმწიფოსადმი წინააღმდეგობის გაწევის, მისი სადეპორტაციო მანქანის გაჩერების მცდელობასთან.
ბრძოლა, თვითმფრინავში ჩაჯდომაზე უარის თქმა, ციხეში მოხვედრა თუ ბევრი სხვა რამ, რაც შეიძლება თავს გადაგხდეთ დაკავების ადმინისტრაციულ ცენტრში, არ ახდენს პირდაპირ გავლენას, მოგვიანებით, ფრანგული ბინადრობის მოწმობის აღების შესაძლებლობაზე.

dakavebis-administraciuli-centri (PDF, 14 გვერდი)

თუ იცნობთ საფრანგეთში, არარეგულარულ ადმინისტრაციულ სიტუაციაში მყოფ ქართველებს, ან მათ, ვინც თავშესაფრის მოსათხოვნად მიდის, გადაეცით ეს ბროშურა.

არა ნაციებს, არა საზღვრებს! არავინაა არალეგალი!

დევიდ გრებერი – დემოკრატიის პროექტი (PDF)

დევიდ გრებერი (1961 თებერვალი 12 –  სექტემბერი 2 , 2020)  ამერიკელი ანარქისტი და ანთროპოლოგი. მის ცნობილ წიგნებს შორისაა: ვალი, პირველი 5000 წელი (2011) და აბსურდული სამუშაოების თეორია (2018).   მისი წიგნი, რომლის ქართული თარგმანის PDF ვერსიასაც გთავაზობთ, დაიწერა 2013 წელს და მოგვითხრობს აშშ-ში განხორციელებულ სამოქალაქო პროტესტზე Occupy Wall Street-ზე („დაიკავე უოლსტრიტი“).  ეს წიგნი გამორჩეულია ბევრი ფაქტორის გათვალისწინებით, ყველაზე მეტად კი იმიტომ, რომ გრებერი წერს მოძრაობაზე, რომლის დამკვირვებელიც არის და მონაწილეც.  ეს წიგნი არის მცდელობა, ერთი მხრივ, გამოამჟღავნოს ის სიმახინჯეები, რომლებიც დღევანდელი მსოფლიოს პოლიტიკურ და ფინანსურ სისტემას ახასიათებს და, მეორე მხრივ, Occupy Wall Street-ის მაგალითზე დაყრდნობით, ჩამოაყალიბოს „რადიკალური დემოკრატიისთვის“ ბრძოლის ხედვა. ამიტომ ეს ნაშრომი, ზოგადად, დემოკრატიის, სახელმწიფო ინსტიტუტებისა და ამერიკული პოლიტიკური დისკურსის ისტორიის კრიტიკული ანალიზიცაა და რადიკალური დემოკრატიისათვის ბრძოლის მეთოდების პრაქტიკული სახელმძღვანელოც.

„დემოკრატიის პროექტი“ 2013 წელს,  გამოცემიდან მალევე
იქცა პოპულარულ საკითხავ წიგნად როგორც ამერიკაში, ისე
ბევრ სხვა ქვეყანაში. მისი წარმატება ალბათ იმანაც განაპირობა, რომ გრებერი არაჩვეულებრივად მარტივი ენით, ლაღი თხრობით ახერხებს, თავისი მკითხველი გაათვითცნობიეროს ურთულეს და სპეციფიკურ სფეროებში, მაგალითად, ისეთი კომპლექსური სტრუქტურის დეტალებში, როგორიცაა დღევანდელი ფინანსური სისტემა. ეს
წიგნი მოგაქცევთ დღევანდელი ამერიკის ყველაზე კრიტიკული დისკურსის ცენტრში და, ზოგადად, დაგაფიქრებთ იმაზე,
რაც ყველა მოქალაქეობრივად მოაზროვნე ადამიანისთვის და
თავისუფლების მოყვარული საზოგადოებისთვის პრიორიტეტულ საკითხებს უნდა წარმოადგენდეს: რა არის დემოკრატია? როგორი უნდა იყოს დემოკრატია? და როგორები უნდა ვიყოთ ჩვენ, რომ დემოკრატია ნახევრად რეალიზებულ ან პოლიტიკურად აბსტრაგირებულ პროექტად კი არ დარჩეს, არამედ ცხოვრების წესად და ყოფიერების არსად იქცეს.

“როცა საზოგადოებრივი მოძრაობების შეფასებებს ეცნობი, რომლებიც აშკარა კონსერვატორების მიერ არის დაწერილი ხშირად უცნაური კმაყოფილება გეუფლება; განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე ლიბერალებს ეხება, რომლებმაც, საერთოდ, ადვილად იციან განაწყენება; ისინი არაპროგნოზირებადნი არიან, რადგან, როგორც თავად აცხადებენ, რადიკალური მოძრაობების იდეებს – დემოკრატიას, ეგალიტარიზმს, თავისუფლებას – იზიარებენ, მაგრამ ასევე როგორღაც ირწმუნებენ თავს, რომ, საბოლოო ჯამში, ამ იდეალებთან მიახლოება შეუძლებელია. ამიტომ ისინი ერთგვარ მორალურ საფრთხეს ხედავენ ნებისმიერ ადამიანში, რომელსაც განზრახული აქვს, ზემოთხსენებული პრინციპები რეალობად აქციოს.” – დევიდ გრებერი

Devid-Greberi-Demokratiis-Proeqti (PDF, 361 გვერდი)

ანარქისტების სამხედრო ორგანიზაცია ესპანეთის რევოლუციის დროს

ესპანეთის სამოქალაქო ომსა და რევოლუციაზე (1936-1939) იხილეთ ქართულად ტომ უეტზელის (Tom Wetzel) ისტორიული სტატია და ანალიზი  .

აგრეთვე:  Spanish civil war 1936-39: reading guide

საკმაოდ ფართოდ გავრცელებული ცრურწმენის მიხედვით, „იდეური ანარქიზმი“ გამორიცხავს კლასიკურ სამხედრო ორგანიზაციას, რომელიც დაფუძნებულია ერთპიროვნულობასა და ბრძანებების შესრულებაზე. მსგავსი შეხედულება მოდის არა მარტო ბოლშევიკების ანტი-ანარქისტული პროპაგანდიდან, რომელიც ანარქისტებს წარმოგვიდგენს, როგორც არაკონტროლირებად ბრბოს, არამედ, ზოგი ანარქისტიც კი, იდეოლოგიური სისუფთავის დონეში შეჯიბრისას, ზოგჯერ ამტკიცებს, რომ ჭეშმარიტი ანარქიზმი იმდენად ანტიავტორიტარულია, რომ სამხედრო ორგანიზაციიდანაც კი გამორიცხავს ერთპიროვნულობას. ასეთი სიტყვები შეიძლება გავიგონოთ სპონტანური აჯანყებების მომხრე ანარქისტებისგან, რომლებსაც ყველა ძალადობრივი მოქმედება დაყავთ რამოდენიმე საერთო ინტერესთა ჯგუფის (affinity group) კოორდინაციაზე.


ეს მეთოდი შეიძლება ეფექტური იყოს პირდაპირი მოქმედების აქტების კოორდინაციისთვის, მაგრამ რევოლუციის დაცვისა და სხვა ქვეყნის ჯარის შემოჭრის შემთხვევაში, იგი არ გამოდგება. როგორაა შესაძლებელი, მრავალათასიან არმიას ებრძოლო 10-20 კაცისგან შემდგარი ავტონომიური ჯგუფებით, რომლებსაც ყოველ წამს შეუძლიათ დაშლა? ყოველგვარი ომი მოითხოვს რესურსების მიწოდების სისტემას, დისციპლინასა და გარანტიას, რომ მებრძოლები არ დაყრიან იარაღს.

ისინიც კი, ვინც დიდად აფასებს იბერიის ანარქისტთა ფედერაციისა (FAI) და შრომის ეროვნულ კონფედერაციის (CNT) როლს ესპანეთის რევოლუციაში, ხშირად უგულვებელყოფენ ან უარყოფენ იმ ფაქტს, რომ ეს ორგანიზაციები ხელმძღვანელობდნენ ტიპიური სამხედრო პრინციპებით. Continue reading ანარქისტების სამხედრო ორგანიზაცია ესპანეთის რევოლუციის დროს

მაქს შტირნერი – ერთადერთი და მისი საკუთრება

მაქს შტირნერი – მისი ნამდვილი სახელია, იოჰან კასპარ შმიდტი (1806-1856). 1845 წელს, შტირნერმა გამოაქვეყნა ნაშრომი, სათაურით – ‘’Der Einzige und sein Eigentum’’. 1907 წელს, იგი შემდეგნაირად ითარგმნა ინგლისურად – ‘’The Ego and his Own’’ („ეგო და მისი საკუთრება“). წიგნი რამდენჯერმე წავიკითხე, მაგრამ მაინც ბოლომდე გაუგებარი დარჩა ჩემთვის. შემიძლია, იმით ვიმართლო თავი, რომ „მე-ს“ კულტი ისეთივე არასასიამოვნო ცნება მგონია, როგორც ნიცშეს – ‘’ზეკაცი’’. თუმცა, შტირნერის ანარქისტი თაყვანისმცემლები მარწმუნებენ, რომ მისი მიდგომა სრულიად განსხვავებულია. მათი მტკიცებით, ‘’გონივრული ეგოიზმი’’ არავითარ შემთხვევაში არ უარყოფს ადამიანის მიდრეკილებას ალტრუიზმისკენ, რადგან ჩვენი წარმოდგენა საკუთარ თავზე მაშინ აღწევს კმაყოფილებას, როდესაც თავს მოვიაზრებთ სოციალურ არსებად. ასევე, მიმითითებენ შტირნერის წინასწარგანჭვრეტილ იმ ტენდენციაზე, რომელიც მოგვიანებით რობერტ მიჩელსმა*  ჩამოაყალიბა ‘’ოლიგარქიის ურყევი კანონის’’ (Iron law of oligarchy) სახით. მიჩელსი დიაგნოზს უსვამს ადამიანის მიერ შექმნილ ნებისმიერ კომპლექსურ ინსტიტუციას, რომ თანდაყოლილი მიდრეკილებით, მომავალში გადაიქცევა მჩაგვრელ ერთეულად, ოლიგარქიად. მისთვის წინააღმდეგობის გაწევა, სწორედ, ინდივიდუალური თავისუფლების სახელით უნდა მოხდეს.

კოლინ ვარდი – ანარქიზმი: ძალიან მოკლე შესავალი

*რობერტ მიჩელსი (1876 – 1936), გერმანელი სოციოლოგი. მაქს ვებერის მოწაფე. “ელიტების თეორიის’’ შემქმნელი. მოგვიანებით მან გაწყვიტა კავშირი სოციალისტებთან და მემარჯვენე პოზიციაზე გადავიდა. მხარს უჭერდა იტალიურ ფაშიზმს.

Max-shtirneri-ego-da-misi-sakutreba (PDF 84 გვერდი)

კვლავ „ავტორიტეტის შესახებ“

მთარგმნელის შენიშვნა

ფრიდრიხ ენგელსის “ავტორიტეტის შესახებ“ (იხ. PDF Engelsi-avtoritetis-shesaxeb 1872 წ.)  ხშირად ერთგვარ პანაცეად აღიქმება ანარქისტებისა და მარქსისტების დაპირისპირებაში, თუმცა „ანტი-ავტორიტარიანელთა“, იგივე ანარქისტთა და რევოლუციონერ სოციალისტთა ნაწარმოებთა ზედაპირულად გაცნობის შემდეგაც, თავისუფლად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ენგელსის ეს ნაშრომი ანარქისტულ პოზიციაზე გავრცელებული ცრუ წარმოდგენების თითქმის სრულყოფილ სიას უფრო წარმოადგენს, ვიდრე მის ძირეულ კრიტიკას. ქვემოთ მოყვანილი სტატიაც ამის დამტკიცებას ემსახურება.

ფრიდრიხ ენგელსი ანარქიზმს კაპიტალიზმის წინააღმდეგ რევოლუციის განხორციელებაში და საზოგადოების ორგანიზებაში ავტორიტეტის საჭიროების საფუძველზე აკრიტიკებს. ეს სტატია კი ამტკიცებს რომ ის ფუნდამენტურად უგულებელყოფდა ანარქისტებისთვის ავტორიტეტის წინააღმდეგ ბრძოლის რეალურ მნიშვნელობას.

ანარქისტებსა და მარქსისტებს შორის პირველ ინტერნაციონალში გამართული დებატები ინსტრუმენტული იყო ორივე სკოლის განვითარებაში და ორივე მოძრაობის თვითორგანიზების გზების ჩამოყალიბებაში. ფუნდამენტალური მარქსისტული ნაშრომიც ავტორიტეტის საკითხთან დაკავშირებით – ამ დებატების შედეგად შეიქმნა; მარქსის უახლოესი თეორეტიკული მოკავშირის ფრიდრიხ ენგელსის „ავტორიტეტის შესახებ“. ისტორიულად მარქსისტები სწორედ ამ ნაშრომს იყენებდნენ ამ საკითხთან, კერძოდ კი სახელმწიფოსთან, დაკავშირებით იდეების ჩამოსაყალიბებლად. ენგელსის მიერ მხარდაჭერილი პერსპექტივიდან – თვით ავტორიტეტი ნეგატიური არ არის და შესაძლებელია პოზიტიური იყოს კონკრეტულმა ჯგუფების მიერ კონკრეტული მიზნისთვის გამოყენებისას. სახელმწიფო ავტორიტეტის შემთხვევაში, ენგელსი და შემდეგ მარქსისტები ამტკიცებენ რომ თუ იგი შექმნილია მუშათა კლასის მიერ, მუშათა კლასისთვის, კაპიტალისტური კლასის წინააღმდეგ კლასთა ბრძოლაში – მაშინ ეს ავტორიტეტი მუშათა კლასის იგანთავისუფლების იარაღი ხდება. Continue reading კვლავ „ავტორიტეტის შესახებ“

Anarchist Library, ანარქისტული ბიბლიოთეკა