მაქს შტირნერი – ერთადერთი და მისი საკუთრება

მაქს შტირნერი – მისი ნამდვილი სახელია, იოჰან კასპარ შმიდტი (1806-1856). 1845 წელს, შტირნერმა გამოაქვეყნა ნაშრომი, სათაურით – ‘’Der Einzige und sein Eigentum’’. 1907 წელს, იგი შემდეგნაირად ითარგმნა ინგლისურად – ‘’The Ego and his Own’’ („ეგო და მისი საკუთრება“). წიგნი რამდენჯერმე წავიკითხე, მაგრამ მაინც ბოლომდე გაუგებარი დარჩა ჩემთვის. შემიძლია, იმით ვიმართლო თავი, რომ „მე-ს“ კულტი ისეთივე არასასიამოვნო ცნება მგონია, როგორც ნიცშეს – ‘’ზეკაცი’’. თუმცა, შტირნერის ანარქისტი თაყვანისმცემლები მარწმუნებენ, რომ მისი მიდგომა სრულიად განსხვავებულია. მათი მტკიცებით, ‘’გონივრული ეგოიზმი’’ არავითარ შემთხვევაში არ უარყოფს ადამიანის მიდრეკილებას ალტრუიზმისკენ, რადგან ჩვენი წარმოდგენა საკუთარ თავზე მაშინ აღწევს კმაყოფილებას, როდესაც თავს მოვიაზრებთ სოციალურ არსებად. ასევე, მიმითითებენ შტირნერის წინასწარგანჭვრეტილ იმ ტენდენციაზე, რომელიც მოგვიანებით რობერტ მიჩელსმა*  ჩამოაყალიბა ‘’ოლიგარქიის ურყევი კანონის’’ (Iron law of oligarchy) სახით. მიჩელსი დიაგნოზს უსვამს ადამიანის მიერ შექმნილ ნებისმიერ კომპლექსურ ინსტიტუციას, რომ თანდაყოლილი მიდრეკილებით, მომავალში გადაიქცევა მჩაგვრელ ერთეულად, ოლიგარქიად. მისთვის წინააღმდეგობის გაწევა, სწორედ, ინდივიდუალური თავისუფლების სახელით უნდა მოხდეს.

კოლინ ვარდი – ანარქიზმი: ძალიან მოკლე შესავალი

*რობერტ მიჩელსი (1876 – 1936), გერმანელი სოციოლოგი. მაქს ვებერის მოწაფე. “ელიტების თეორიის’’ შემქმნელი. მოგვიანებით მან გაწყვიტა კავშირი სოციალისტებთან და მემარჯვენე პოზიციაზე გადავიდა. მხარს უჭერდა იტალიურ ფაშიზმს.

Max-shtirneri-ego-da-misi-sakutreba (PDF 84 გვერდი)

კვლავ „ავტორიტეტის შესახებ“

მთარგმნელის შენიშვნა

ფრიდრიხ ენგელსის “ავტორიტეტის შესახებ“ (იხ. PDF Engelsi-avtoritetis-shesaxeb 1872 წ.)  ხშირად ერთგვარ პანაცეად აღიქმება ანარქისტებისა და მარქსისტების დაპირისპირებაში, თუმცა „ანტი-ავტორიტარიანელთა“, იგივე ანარქისტთა და რევოლუციონერ სოციალისტთა ნაწარმოებთა ზედაპირულად გაცნობის შემდეგაც, თავისუფლად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ენგელსის ეს ნაშრომი ანარქისტულ პოზიციაზე გავრცელებული ცრუ წარმოდგენების თითქმის სრულყოფილ სიას უფრო წარმოადგენს, ვიდრე მის ძირეულ კრიტიკას. ქვემოთ მოყვანილი სტატიაც ამის დამტკიცებას ემსახურება.

ფრიდრიხ ენგელსი ანარქიზმს კაპიტალიზმის წინააღმდეგ რევოლუციის განხორციელებაში და საზოგადოების ორგანიზებაში ავტორიტეტის საჭიროების საფუძველზე აკრიტიკებს. ეს სტატია კი ამტკიცებს რომ ის ფუნდამენტურად უგულებელყოფდა ანარქისტებისთვის ავტორიტეტის წინააღმდეგ ბრძოლის რეალურ მნიშვნელობას.

ანარქისტებსა და მარქსისტებს შორის პირველ ინტერნაციონალში გამართული დებატები ინსტრუმენტული იყო ორივე სკოლის განვითარებაში და ორივე მოძრაობის თვითორგანიზების გზების ჩამოყალიბებაში. ფუნდამენტალური მარქსისტული ნაშრომიც ავტორიტეტის საკითხთან დაკავშირებით – ამ დებატების შედეგად შეიქმნა; მარქსის უახლოესი თეორეტიკული მოკავშირის ფრიდრიხ ენგელსის „ავტორიტეტის შესახებ“. ისტორიულად მარქსისტები სწორედ ამ ნაშრომს იყენებდნენ ამ საკითხთან, კერძოდ კი სახელმწიფოსთან, დაკავშირებით იდეების ჩამოსაყალიბებლად. ენგელსის მიერ მხარდაჭერილი პერსპექტივიდან – თვით ავტორიტეტი ნეგატიური არ არის და შესაძლებელია პოზიტიური იყოს კონკრეტულმა ჯგუფების მიერ კონკრეტული მიზნისთვის გამოყენებისას. სახელმწიფო ავტორიტეტის შემთხვევაში, ენგელსი და შემდეგ მარქსისტები ამტკიცებენ რომ თუ იგი შექმნილია მუშათა კლასის მიერ, მუშათა კლასისთვის, კაპიტალისტური კლასის წინააღმდეგ კლასთა ბრძოლაში – მაშინ ეს ავტორიტეტი მუშათა კლასის იგანთავისუფლების იარაღი ხდება. Continue reading კვლავ „ავტორიტეტის შესახებ“

მიხეილ ბაკუნინი – რა არის ავტორიტეტი?

ამონარიდი წიგნიდან „ღმერთი და სახელმწიფო“ 1871 წელი

რა არის ავტორიტეტი? იმ ბუნების კანონთა შეუვალი ძალა, რომლებიც თავიანთ თავს ფიზიკურ და სოციალურ სამყაროებში ფენომენთა აუცილებელ კავშირში და თანმიმდევრობაში გამოხატავენ? რა თქმა უნდა, ამ კანონთა წინააღმდეგ აჯანყება არა მარტო აკრძალული – არამედ შეუძლებელიცაა. ჩვენ შეიძლება არასწორად ან საერთოდ ვერ ვიგებდეთ მათ, მაგრამ ჩვენ არ შეგვიძლია მათ შევეწინააღმდეგოთ; რადგან ისინი ჩვენი არსებობის საფუძველს და ფუნდამენტურ პირობებს წარმოადგენენ; ისინი გვფარავენ, გვეხებიან და ჩვენს ყველა მოძრაობას, ფიქრს და მოქმედებას არეგულირებენ; მაშინაც კი როცა ვცდილობთ მათ არ დავემორჩილოთ – მხოლოდ მათ უძლეველობას ვამტკიცებთ.

დიახ, ჩვენ სრულებით ვართ ამ კანონთა მონები. თუმცა მსგავსი მონობა დამამცირებელი არ არის, უფრო სწორად, ეს მონობასაც არ წარმოადგენს. ვინაიდან მონობა გულისხმობს გარეგან ბატონს, კანონმდებელს, მისი ქვეშევრდომის გარეთ, როცა ეს კანონები ჩვენგან გამოყოფილნი არ არიან; ისინი ჩვენთვის თანდაყოლილები არიან; ისინი შეადგენენ ჩვენს არსებობას, ჩვენს მთელ არსებობას – ფიზიკურად, ინტელექტუალურად და მორალურად; ჩვენ ვცხოვრობთ, ვსუნთქავთ, ვმოქმედებთ, ვფიქრობთ და ვოცნებობთ მხოლოდ ამ კანონების გავლით. მათ გარეშე ჩვენ არაფერი არ ვართ, მათ გარეშე – ჩვენ არ ვვარსებობთ. მაშინ როგორღა შეგვიძლია მათ წინააღმდეგ ამბოხისთვის ძალის ან სურვილის წარმოქმნა?

ბუნების კანონებთან მიმართებაში ადამიანს მხოლოდ ერთი თავისუფლების მოპოვება შეუძლია – მათი შეცნობის და კოლექტიური და ინდივიდუალური განთავისუფლების საქმეში მათი მუდამ მზარდი შესაბამისობით გამოყენების. ეს კანონები, მათი შეცნობის შემდეგ, ხალხთა მასებში უდაო ავტორიტეტს ფლობენ. მაგალითად, სულელი ან თეოლოგი ან ბოლოსდაბოლოს მეტაფიზიკოსი, იურისტი ან ბურჟუა ეკონომისტი უნდა იყო, რომ აჯანყდე კანონის წინააღმდეგ, რომლის მიხედვითაც ორჯერ ორი – ოთხია. თუმცა ეს ჯანყები, ან უკეთესად – შეუძლებელი ამბოხის სულელური ახირებები თუ მცდელობები, გამონაკლისებს წარმოადგენენ: რადგან, ზოგადად, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მასები, მათ ყოველდღიურობაში, თითქმის აბსოლუტურად აღიარებენ საღი აზრის – საზოგადოდ მიღებულ ზოგად კანონთა – მმართველობას. Continue reading მიხეილ ბაკუნინი – რა არის ავტორიტეტი?

კარლო კაფიერო – 1846-1892

მოკლე ბიოგრაფია მომზადებულია რიჩარდ დრეიკის ნაშრომის: აპოსტოლები და აგიტატორები (2003) მიხედვით. თავი 2 – კარლო კაფიერო: ანარქო-კომუნიზმის წინასწარმეტყველი.

იტალიაში, მდიდარი მიწათმფლობელის ოჯახში გაზრდილი, ლამაზი გარეგნობის 25 წლის კარლო კაფიერო, რომელმაც უარი თქვა დიპლომატის წარმატებულ კარიერაზე და ჩაერთო მუშათა მოძრაობაში, 1870 წელს მიაშურა ინგლისს, სადაც შეხვდა კარლ მარქსა და ფრიდრიხ ენგელსს, რომლებიც აღფრთოვანებას არ მალავდნენ მისი ინტელექტის მიმართ და მალევე აირჩიეს ინტერნაციონალის წევრად. ვინაიდან იტალიაში მშრომელები ძირითადად იყვნენ რესპუბლიკელებისა და ანარქისტების გავლენის ქვეშ, მარქსმა და ენგელსმა შესთავაზეს მას იტალიაში დაბრუნება, რათა გაევრცელებინა მარქსიზმი ჯუზეპე მაძინისა და მიხეილ ბაკუნინის საპირწონედ. კაფიერო დათანხმდა, დიდი ენთუზიით გამსჭვალულმა დატოვა ლონდონი 12 მაისს და ჩავიდა ფლორენციაში იმ დროს, როცა პარიზის კომუნა დამარცხდა. შემდგომ გადავიდა ნეაპოლში და დაიწყო თავის საქმიანობასა და მიმდინარე მოვლენებზე ანგარიშების გაგზავნა უკან ლონდონში. Continue reading კარლო კაფიერო – 1846-1892

ბაზარი არასაკმარისია!

საბაზრო ანარქიზმი* არის იდეა, რომლის მიხედვითაც ჩვენ შეგვიძლია კაპიტალიზმის ჩანაცვლება რეფორმირებული “თავისუფალი ბაზარით” ადამიანური მოთხოვნილებების უკეთ დასაკმაყოფილებლად. ეს იდეა არაა ახალი და სხვადახვა დროს ატარებდა სხვადასხვა სახელს, როგორიცაა მუტუალიზმი, ინდივიდუალისტური ანარქიზმი, კოლექტივისტური სახელფასო სისტემა და ა.შ. თუმცა XIX საუკუნის ბოლოსთვის ეს იდეა განდევნა ანარქო-კომუნიზმმა. მიზეზთა გამო მარკეტის ანარქიზმი, კვლავ წამოიწია დღის წესრიგში, მაგრამ მისი საწინააღმდეგო ძირითადი არგუმენტები კვლავ იგივე რჩება. მისი კლასიკური კრიტიკის გარდა, იხ. პეტრე კროპოტკინის წიგნიდან “პური და თავისუფლება” XIII თავი kropotkini-daqiravebuli-shroma PDF (14 გვერდი). ამ სტატიაში იქნება ნაჩვენები 7 კონკრეტული საკითხი, რომელთა გადაწყვეტა არ შეუძლია თვითრეგულირებად თავისუფალ ბაზარს. ამ ესეში იქნება ნაჩვენები, რომ ყველაზე თანამედროვე ფორმაშიც კი საბაზრო ანარქიზმს არ შეუძლია მოგვცეს ჰუმანური საზოგადოება და არ აქვს იმ პრობლემების გადაჭრის გზები, რომლებსაც აწყდება დღეს მუშათა კლასი.

1. მოთხოვნა და მიწოდება

ყველა ბაზარი ღირებულებას ზომავს ციფრებში (ფასებში) – რაც ნიშნავს რომ ყველაფერი შეიძლება შედარებულ იქნას დანარჩენ ყველაფერს. არ აქვს მნიშვნელობა იქნება ეს შრომის ქვითრები, ბიტკოინი თუ ძველი სკოლის ვალუტა, ყველაფერს აქვს ფასი. ეს ისეთივე ნორმალური გახდა ჩვენთვის, რომ ვერც კი ვაცნობიერებთ რამდენად აბსურდულია ეს. ჩვენი სურვილები და მისწრაფებები არ შეიძლება დაყვანილ იქნას რიცხვებზე. მათი გაზომვა და ერთმანეთის შედარება შეუძლებელია. რამდენ პლაზმურ ტელევიზორად ღირს ერთი სასუნთქი აპარატი? რამდენია საჭირო ერთი ინტენსიური თერაპიისთვის? რამდენი სკეიტბორდი დაჯდება დღიური ულუფა? უაზროა ამგვარად შევადაროთ მოხმარების საგნები ერთმანეთს. მითუმეტეს როცა ბაზრისთვის ეს ყველაფერი ერთი სახისაა: საქონელი. Continue reading ბაზარი არასაკმარისია!

გიორგი კოტრიკაძე – ანარქისტული ტერორისტული ტალღა: მსგავსებები და განსხვავება თანამედროვე საერთაშორისო ტერორიზმთან

ანარქისტი. ვლადიმირ ტაბურინი, 1917

მე მიყვარს ყველა ადამიანი, როგორც კაცობრიობა იმისათვის თუ რანი უნდა იყვნენ და მძულს ისინი იმისთვის თუ რანი არიან“

ემილი ჰენრი

შესავალი

წარმოუდგენელია XXI საუკუნე სმარტფონების და ინტერნეტის გარეშე, თუმცა ასევე წარმოუდგენელია თანამედროვე სამყარო საერთაშორისო ტერორიზმის გარეშე. არ არსებობს სახელმწიფო, რომელსაც ტერორიზმის საფრთხე არ აწუხებს. 1980-იანი წლებიდან მსოფლიოში ტერაქტების რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა. ამ სტატისტიკას ორგანიზაცია “მსოფლიო ტერორიზმის მონაცემთა ბაზა” 1970 წლიდან აწარმოებს. მონაცემები შემაძრწუნებელია, ამას ემატება ახლი ტექნოლოგიების და ინფორმაციის გავრცელების სიჩქარის განვითარება, რაც საზოგადოებაში გლობალური მაშტაბით პანიკას იწვევს. დასავლური სახელმწიფოები იძულებულნი არიან მიიღონ, როგორც კონტრ-ტერორისტული ზომები, ასევე გასწიონ ექსტრემიზმის მასაზრდოებელი პოლიტიკური და ეკონომიკური პრობლემების აღმომფხვრელი სამუშაოები. ექსპერტების აზრით, „გლობალიზაცია ახალ შესაძლებლობებს სთავაზობს სახელმწიფოებს იმისათვის, რომ იმოქმედონ კოლექტიურად ტერორისტული და ექსტრემისტული ჯგუფების წინააღმდეგ, თუმცა ძალიან რთული გახდა ამ ჯგუფების სიმძიმის ცენტრის აღმოჩენა“. ტერორისტული აქტები ხშირ შემთხვევაში ხორციელდება ინდივიდების მიერ, რომლებიც უთანაგრძნობენ და/ან თავს მიაკუთვნებენ ამა თუ იმ ტერორისტულ ან ექსტრემისტულ დაჯგუფებებს. თანამედროვე მსოფლიოში „საერთაშორისო ტერორიზმის“ ყველაზე გავრცელებული ფორმა რადიკალური ისლამისტური ტერორიზმია. რიგითი მოქალაქისთვის საერთაშორისო ტერორიზმი 2001 წლის 11 სექტემბერს იწყება, მაგრამ როგორც მარკ ტვენმა თქვა „ისტორია არ მეორდება, მაგრამ ხშირად ირითმება“

მოცემული ნაშრომის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ თანამედროვე „საერთაშორისო ტერორიზმსა“ და ანარქისტულ ტერორისტულ ტალღას შორის მსგავსებების და განსხვავებების დადგენაა. ყველაფერი XIX საუკუნის ბოლოს დაიწყო და უკვე XX საუკუნის პირველ ათწლეულში ანარქიზმი და ტერორიზმი სინონიმებად იქცა. Continue reading გიორგი კოტრიკაძე – ანარქისტული ტერორისტული ტალღა: მსგავსებები და განსხვავება თანამედროვე საერთაშორისო ტერორიზმთან

ნიკოლა საკო და ბართოლომეო ვანზეტი

ამერიკაში თავიანთი შეხედულებების გამო დაპატიმრებული და სიკვდილით დასჯილი იტალიური წარმოშობის ანარქისტების, ნიკოლა საკოსა და ბარტოლომეო ვანზეტის ისტორია.

„დაინახე, რა ვუქენი მაგ ანარქისტ ნაბიჭვრებს?“
-თავმჯდომარე მოსამართლე ვებსტერ ტეიერი.

საკო და ვანზეტი იყვნენ თავდადებული ანარქისტები და აქტიურად მონაწილეობდნენ მუშათა მრავალ მოძრაობაში. 1916 წელს საკო დააპატიმრეს მინესოტაში გაფიცული მუშებისთვის მიძღვნილ სოლიდარობის აქციაში მონაწილეობისთვის. იმავე წელს მან მონაწილეობა მიიღო შტატ მასაჩუსეტში, ფლემეთში გამართულ გაფიცვაში. სწორედ აქ გაიცნო მან ბარტოლომეო ვანზეტი, გაფიცვის ერთ-ერთი მთავარი ორგანიზატორი. ანარქისტების დიდი ნაწილის მსგავსად, ეს ორნიც პირველი მსოფლიო ომის წინააღმდეგ გამოდიოდნენ.

ომს მოჰყვა გაუსაძლისი სიღარიბე, რომელმაც გამოიწვია მუშათა დიდი ნაწილის უკმაყოფილება. მთავრობას ეშინოდა, რომ მუშები მიბაძავდნენ რუსეთის რევოლუციის მაგალითს. ისინი ყველაფერს აკეთებდნენ იმისთვის, რათა კომუნიზმი და ანარქიზმი წარმოედგინად „არაამერიკულად“, და რათა მოერიდებინათ მუშები „წითელი“ პროპაგანდის ზეგავლენისგან. Continue reading ნიკოლა საკო და ბართოლომეო ვანზეტი

კოლინ ვარდი – ანარქიზმი: ძალიან მოკლე შესავალი (PDF)

კოლინ ვარდი (1924 – 2010) – ბრიტანელი მწერალი, არქიტექტორი და თანამედროვეობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ანარქისტი მოაზროვნეა. კ. ვარდი, მეორე მსოფლიო ომის დროს გახდა ანარქისტი. გამოწერილი ჰქონდა ანარქისტული პერიოდული გამოცემა War Commentary. ომის შემდეგ, ბრიტანული ანარქისტული გაზეთის Freedom-ის რედაქტორი იყო. ხოლო, 1961 წლიდან დააარსა ჟურნალი – Anarchy. საყოველთაო აღიარება დაიმსახურეს მისმა ნაშრომებმა განათლების, არქიტექტურის, ქალაქ დაგეგმარების დარგში. აღსანიშნავია, კოლინ ვარდის წიგნი- The Child in The City, ბავშვების და ურბანული გარემოს ურთიერთობის შესახებ. 1995-96 წლებში, კოლინ ვარდი, ლონდონის ეკონომიკის და პოლიტიკურ მეცნიერებათა სკოლის სოციალური პოლიტიკის პროფესორი იყო.

‘’ანარქიზმი – ძალიან მოკლე შესავალი’’, ერთგვარი, ინფორმაციული გზამკვლევია ანარქისტი ავტორების შესახებ. იგი ანარქისტული მიმდინარეობების და ისტორიის უმოკლესი მიმოხილვაა.

Colin-Ward-anarchism (PDF ვერსია, 120 გვერდი A5 ფორმატი)

ბეჭდური ვერსიის შეძენა

სარჩევი Continue reading კოლინ ვარდი – ანარქიზმი: ძალიან მოკლე შესავალი (PDF)

რეკომენდებული ლიტერატურა

იხ. რეკომენდებული ფილმები

1.  ურსულა კ. ლე გუინი არის ანარქისტი მწერალი, რომელიც ძირითადად ცნობილია სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრში. მისი რამდენიმე წიგნი გამოცემულია ქართულად მათ შორის  ” წყვდიადის მარცხენა ხელი” და  The Dispossessed: An Ambiguous Utopia (განპყრობილები: ორაზროვანი უტოპია). ეს უკანასკნელი არის პირველი ანარქისტული უტოპია სამეცნიერო ფანსტასტიკის ჟანრში, დაფუძნებული პეტრე კროპოტკინისა და ანარქო-სინდიკალიზმის იდეებზე. აღნიშნულ ორივე წიგნს მოპოვებული აქვს ინგლისურენოვანი ფანტასტიკის ორივე უმაღლესი ჯილდო – „ჰიუგო“ და „ნებულა“. წინამდებარე ბოლოსიტყვაობა წიგნზე “ზღვამიწეთის ჯადოქარი” ასევე გამოცემულია ქართულად წიგნები ბათუმში მიერ.

2. “ესპანეთის სამოქალაქო ომი ალბათ ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი იყო ანარქიის ისტორიაში – როგორც იცით, 1936 წელს ესპანეთის დიდ ნაწილში იფეთქა ანარქისტულმა რევოლუციამ, რასაც სულაც არ ჰქონია სპონტანური აფეთქების სახე – პირიქით, მისი საფუძვლები იქმნებოდა საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში. თუმცა, სამწუხაროდ, ანარქიზმს დაუპირისპირდა თითქმის ყველა სისტემა – სტალინიზმი, ფაშიზმი, დასავლური ლიბერალიზმი – ისინი გაერთიანდნენ ანარქიის წინააღმდეგ და შეძლეს ანარქისტული რევოლუციის დამარცხება. ეს გაერთიანება, ჩემი აზრით, ანარქიზმის დიდ მნიშვნელობაზე მეტყველებს.” – ნოამ ჩომსკი

ორუელმა, რომელიც თავად იღებდა შეიარაღებულ მონაწილეობას ამ რევოლუციაში, მთელი სიცხადით აღწერა წიგნში “პატივი კატალონიას” ის დრო, რომელსაც აანალიზებს ჩომსკი. ქართულად აგრეთვე ხელმისაწვდომია “ცხოველების ფერმა” (ალეგორიული ფანტაზია, რომელიც აკრიტიკებს ბოლშევიზმს და სტალინისტურ რეჟიმს) და 1984 ( ორუელის ყველაზე ცნობილი წიგნი სამყაროზე, სადაც მუმდივად თვალთვალია, იმყოფება უწყვეტი ომის რეჟიმში და პოლიციური სახელმწიფოს ტოტალურობა დღევანდელ დღეს ძალიან შეეფერება). Continue reading რეკომენდებული ლიტერატურა

რეკომენდებული ფილმები

იხ. რეკომენდებული ლიტერატურა

1. Salvador (2006) Director: Manuel Huerga

1974 წლის 2 მარტს,  ფრანკოს დიქტატურის დროს, პოლიციელის დაღუპვისათვის გაროტის (garrote) მეთოდით სიკვდილით დასაჯეს კატალონიელი რევოლუციონერი და მილიტანტი ანარქისტი სალვადორ პუჩ ანტიქი.  აღსანიშნავია რომ სალვადორის შემდეგ არასოდეს გამოუყენებიათ ესპანეთში დასჯის ეს ფორმა.  მისმა სიკვდილმა ინტერნაციონალური რეზონანსი გამოიწვია. ესპანეთის ქალაქებში სტუდენტების გამოსვლები დაიწყო. როგორც ინგლისელი ანარქისტი, ალბერტ მელცერი (Albert Meltzer) იხსენებს: “პარიზში თავს დაესხნენ ესპანურ ბანკებს, მსგავსი აქტები იყო დუბლინში, ტულუზში, ლიონში, ბოლონიაში, რომში, მილანში, გენუაში, ბრიუსელში, ლუქსემბურგში, ჟენევაში, ლივერპულსა და ლონდონში.  ეს არ იყო ცენტრალური დაგეგმვის შედეგი.  ეს იყო სპონტანური პასუხი იმ ადამიანებისგან, რომლებიც იცნობდნენ სალვადორს და რომლის გულწრფელობითაც მოხიბლულები იყვნენ.” Continue reading რეკომენდებული ფილმები

Anarchist Library, ანარქისტული ბიბლიოთეკა